Ngày đầu đi làm, tao ngồi toilet khóc
My First Day at Work, I Cried in the Bathroom
Tao tốt nghiệp tháng Sáu.
Bằng giỏi. Điểm cao. Mẹ tao khoe khắp họ hàng.
Tháng Bảy tao nộp đơn. Mười bảy công ty. Tao đếm. Mười bảy cái email, mười bảy cái cover letter tao ngồi sửa đi sửa lại lúc hai giờ sáng.
Mười ba công ty không trả lời.
Ba cái từ chối lịch sự. Kiểu "chúng tôi rất ấn tượng với hồ sơ của bạn, nhưng..." Cái "nhưng" đó tao thuộc lòng.
Một cái gọi phỏng vấn.
Tao mừng muốn chết. Mua áo sơ mi mới. Mượn giày ba. Tập trả lời trước gương. "Em là người có trách nhiệm, chịu khó học hỏi, làm việc nhóm tốt." Câu nào cũng giả. Nhưng tao nói như thật.
Họ nhận tao.
Lương bảy triệu. Thử việc hai tháng, lương tám mươi phần trăm. Tức là năm triệu sáu. Trừ tiền trọ, tiền ăn, tiền xe, còn lại không đủ uống trà đá mỗi chiều.
Nhưng tao không quan tâm. Tao có việc rồi. Tao sẽ cố. Tao tin vào mấy cái đó.
---
Ngày đầu tiên.
Tao đến sớm ba mươi phút. Ngồi ở sảnh. Nhìn mọi người đi qua. Ai cũng mặc đồ đẹp. Ai cũng có vẻ biết mình đang đi đâu.
Tao không biết mình đang đi đâu.
Chị HR dẫn tao lên tầng bốn. Chỉ cái bàn. "Em ngồi đây nhé." Cái bàn trống. Một cái máy tính cũ. Một cái ghế xoay bị lệch.
Tao ngồi xuống.
Không ai nói gì.
Tao mở máy tính. Không biết mật khẩu. Hỏi chị bên cạnh, chị bảo "hỏi IT đi em." Tao không biết IT ngồi đâu. Đi tìm. Lạc hai lần. Hỏi ba người. Cuối cùng có mật khẩu.
Mở email công ty. Trống. Không ai gửi gì.
Tao ngồi đó. Hai tiếng.
Nhìn màn hình. Nhìn đồng hồ. Nhìn mọi người xung quanh gõ phím, họp online, nói chuyện điện thoại. Ai cũng bận. Ai cũng có việc.
Tao không có việc gì.
---
Mười một giờ, anh trưởng nhóm gọi tao vào phòng họp.
"Em đọc cái này đi, tìm hiểu trước. Chiều anh giao việc."
Đưa tao một cái link tài liệu. Bốn mươi trang. Toàn thuật ngữ tao chưa thấy bao giờ. Bốn năm đại học, tao chưa đọc cái nào giống cái này.
Tao đọc. Không hiểu. Đọc lại. Vẫn không hiểu.
Tao bắt đầu hoảng.
Kiểu hoảng mà không ai thấy. Bên ngoài tao vẫn ngồi im, mắt nhìn màn hình. Bên trong thì đầu tao quay. "Mình ngu quá. Mình không biết gì hết. Mình không thuộc về đây. Họ sẽ biết mình giả. Họ sẽ đuổi mình."
Mười hai giờ. Mọi người đi ăn trưa.
Không ai rủ tao.
Tao không trách. Ngày đầu mà. Ai biết tao là ai.
Nhưng tao ngồi đó, nhìn cái pantry trống, tự nhiên thấy cổ họng nghẹn.
---
Tao vào toilet.
Khóa cửa.
Khóc.
Không phải khóc to. Kiểu nước mắt tự chảy. Kiểu tao không hiểu tại sao mình khóc. Tao có việc rồi mà. Tao nên vui mà.
Nhưng tao không vui.
Tao thấy sợ.
Bốn năm đại học, tao tưởng ra trường là xong. Là bắt đầu sống. Là có tiền, có chỗ đứng, có một cái gì đó rõ ràng.
Ngày đầu đi làm, tao hiểu là chưa có gì hết. Bằng giỏi không giúp tao đọc hiểu bốn mươi trang tài liệu. Điểm cao không giúp tao biết IT ngồi ở đâu. Lời khen của mẹ không giúp tao bớt cô đơn lúc mười hai giờ trưa trong cái pantry trống.
Tao rửa mặt. Nhìn gương. Mắt đỏ.
"Thôi. Chiều còn làm việc."
---
Chiều đó anh trưởng nhóm giao tao làm một cái báo cáo nhỏ. Tao làm sai. Anh sửa. Không nói gì nhiều. Chỉ bảo "lần sau chú ý chỗ này."
Tao gật.
Về phòng trọ. Nấu mì. Ngồi ăn một mình.
Mẹ gọi. "Con đi làm vui không?"
"Vui mẹ."
Tao nói dối.
Không phải vì không muốn kể. Mà vì kể thì kể cái gì. "Con khóc trong toilet." Nghe buồn cười quá. Nghe yếu đuối quá.
Tao hai mươi hai tuổi. Tao không được yếu đuối.
---
Ngày thứ hai.
Tao lại đến sớm ba mươi phút. Lại ngồi ở sảnh. Lại nhìn mọi người đi qua.
Nhưng lần này tao không hoảng nữa. Không phải vì tao đã hiểu. Tao vẫn không hiểu gì nhiều. Tao vẫn đọc tài liệu mà muốn bỏ chạy.
Nhưng tao đến.
Tao ngồi vào cái ghế xoay bị lệch. Mở máy tính. Lần này tao nhớ mật khẩu.
Chị bên cạnh nhìn tao, gật đầu. "Sáng em."
"Sáng chị."
Hai chữ. Nhưng tao thấy nhẹ hơn hôm qua.
---
Tuần đầu tiên qua.
Tao vẫn không hiểu hết tài liệu. Vẫn làm sai. Vẫn ăn trưa một mình hai ngày trong năm ngày.
Nhưng tao biết IT ngồi tầng ba. Tao biết máy in ở cuối hành lang. Tao biết anh trưởng nhóm uống cà phê đen không đường.
Những thứ nhỏ xíu. Không ai dạy trong trường.
Tháng đầu tiên qua.
Tao vẫn lương năm triệu sáu. Vẫn phòng trọ mười lăm mét vuông. Vẫn nấu mì nhiều hơn cơm.
Nhưng tao đọc tài liệu nhanh hơn. Sai ít hơn. Có đứa trong team bắt đầu rủ tao đi ăn.
Không có gì to tát.
Chỉ là tao vẫn đến. Mỗi sáng. Ngồi vào cái ghế xoay bị lệch.
---
Bây giờ tao đi làm được bốn tháng.
Vẫn chưa giỏi. Vẫn có ngày muốn nghỉ. Vẫn có lúc ngồi trong toilet, không khóc, nhưng thở.
Tao không biết mình sẽ làm ở đây bao lâu. Không biết đây có phải con đường đúng không. Không biết năm năm nữa tao đứng ở đâu.
Tao chỉ biết sáng mai tao sẽ lại đến sớm ba mươi phút.
Ngồi ở sảnh.
Nhìn mọi người đi qua.
Rồi đứng dậy, đi vào.