Nó chết hồi tao đang thi giữa kỳ
He Died While I Was Taking My Midterm
Tao đang làm bài thi Xác suất thống kê.
Câu 3, phần b, tính phương sai. Tao cắn bút, nhìn đề, gạch gạch mấy dòng nháp.
Lúc đó là 9 giờ 47 phút sáng.
Lúc đó, ở một bệnh viện cách trường tao hai mươi cây số, thằng Phong nằm im.
Tao không biết.
Tao vẫn đang tính phương sai.
---
Thằng Phong là bạn cấp ba của tao. Không phải loại bạn thân kiểu đi đâu cũng có nhau. Nó là loại bạn mà mày biết nó luôn ở đó. Kiểu ngồi cạnh nhau trong lớp ba năm, ăn chung cơm trưa, đá bóng chung đội. Không cần hẹn, không cần nhắn. Gặp thì vui. Không gặp thì cũng không sao.
Nó bị tai nạn xe máy lúc 2 giờ sáng. Đêm trước ngày tao thi.
Tao không biết vì tao tắt điện thoại để ôn bài.
---
Thi xong, tao bật điện thoại lên.
27 tin nhắn.
14 cuộc gọi nhỡ.
Tao đọc tin nhắn đầu tiên. Của thằng Hùng.
"Phong mất rồi."
Tao đọc lại. Đọc lại lần nữa.
Tao nghĩ nó đùa. Kiểu tụi nó hay đùa ấy. Kiểu "chết rồi, thi rớt rồi, xong đời rồi."
Nhưng tin nhắn thứ hai, thứ ba, thứ tư. Không ai đùa.
Tao đứng giữa hành lang trường, ba lô trên vai, đề thi còn cầm trên tay. Chung quanh mấy đứa khác đi ra, cười nói, bàn bài.
Tao đứng đó.
Không khóc. Không run. Không gì hết.
Chỉ là tao không hiểu.
---
Tao về nhà. Nằm xuống giường. Nhìn trần nhà.
Tao cố nhớ lần cuối tao gặp nó.
Hai tuần trước. Nó ghé phòng trọ tao chơi. Ngồi uống trà đá, nói linh tinh. Nó kể nó mới xin được việc ở một công ty nhỏ, làm kế toán. Nó nói lương thấp nhưng được cái gần nhà. Nó cười.
Tao nhớ nó cười.
Nhưng tao không nhớ tao nói gì. Tao không nhớ tao có nhìn nó không, hay tao vừa nghe vừa lướt điện thoại.
Tao không nhớ.
Cái đó mới đau.
---
Đám tang nó, tao mặc áo trắng đứng phía sau.
Má nó khóc. Ba nó ngồi im, mắt đỏ, không nói gì.
Em gái nó, con nhỏ mới lớp 10, nó đứng cạnh quan tài, tay cầm tấm hình anh, mặt ngơ ngơ như chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Tao nhìn mặt thằng Phong trong quan tài.
Nó trắng. Im. Không giống nó.
Thằng Phong tao biết lúc nào cũng cười. Lúc nào cũng có cái gì đó để nói. Nó hay kể chuyện linh tinh, chuyện con mèo nhà nó, chuyện ông hàng xóm hay la. Nó kể hoài, tao nghe hoài, có khi tao không thèm nghe.
Bây giờ tao muốn nghe mà không được.
---
Mấy ngày sau đám tang, tao đi học lại bình thường.
Đi xe, vô lớp, ngồi nghe giảng, về nhà.
Không ai hỏi. Không ai biết. Tao cũng không kể.
Nhưng có cái gì đó thay đổi mà tao không gọi tên được.
Tao bắt đầu nhìn mọi thứ khác đi.
Tao ngồi trong lớp, nhìn thằng bạn ngồi cạnh đang ngủ gật. Tao nghĩ, nếu mai nó không đến nữa thì sao.
Tao đi ngang quán cà phê hay ngồi với thằng Phong. Quán vẫn mở. Bàn vẫn còn. Ly trà đá vẫn bốn ngàn. Nhưng cái ghế đối diện thì trống.
Tao gọi điện cho má. Má hỏi sao bữa nay gọi. Tao nói không có gì, gọi thôi. Má cười, nói "thằng này bữa nay lạ."
Tao không nói cho má biết chuyện thằng Phong. Tao không biết nói sao.
---
Một tháng sau, tao mở lại tin nhắn cũ với nó.
Tin nhắn cuối cùng nó gửi tao, cách ngày nó mất ba ngày.
"Ê cuối tuần đi nhậu không."
Tao không trả lời. Vì tao bận ôn thi.
Bây giờ tao nhìn cái tin nhắn đó.
Nó vẫn nằm đó. Chưa được trả lời. Sẽ không bao giờ được trả lời.
---
Tao hai mươi tuổi.
Tao chưa biết gì về đời. Chưa biết gì về mất. Chưa biết gì về giữ.
Nhưng tao biết một thứ.
Là tao đang làm bài thi lúc bạn tao chết. Tao đang tính phương sai lúc nó ngừng thở. Tao đang cắn bút lúc má nó gào.
Đời nó không đợi tao thi xong.
Đời không đợi ai hết.
---
Bây giờ mỗi lần ai rủ tao đi đâu, tao ít từ chối hơn.
Không phải vì tao sợ. Không phải vì tao nghĩ mai chết.
Chỉ là tao biết có những lần cuối mà mình không biết là lần cuối.
Thằng Phong rủ tao đi nhậu. Tao không đi.
Đó là lần cuối.
Tao không biết.
Bây giờ tao biết rồi thì nó đã đi rồi.
Cái chết đuổi theo ta. Vì vậy mọi khoảnh khắc đều quan trọng.
Death treads on our heels. Therefore every moment matters.
— Seneca, On the Shortness of Life
Diễn giải
Interpretation
Seneca nói cái chết đuổi theo ta, nên mọi khoảnh khắc đều quý. Nghe thì to tát. Nhưng thật ra nó đơn giản lắm. Nó là cái tin nhắn mày không trả lời. Là bữa nhậu mày từ chối vì bận. Là lần mày ngồi đối diện bạn mà mắt dán vô điện thoại. Mày không nghĩ đó là lần cuối. Không ai nghĩ. Vì mày luôn tưởng còn lần sau. Nhưng cái chết không gửi thông báo trước. Nó không đợi mày thi xong, không đợi mày rảnh, không đợi mày sẵn sàng. Seneca không bảo mày sống vội. Không bảo mày hoảng. Ổng chỉ nói thẳng một chuyện mà ai cũng biết nhưng không ai muốn nhìn: mày không có nhiều thời gian như mày nghĩ. Không phải để sợ. Chỉ là để biết. Để lần sau có đứa rủ đi nhậu, mày nghĩ lại trước khi từ chối.
Seneca said death chases us, so every moment matters. Sounds grand. But it's actually simple. It's the text you didn't reply to. The drinks you turned down because you were busy. The time you sat across from your friend but your eyes were glued to your phone. You didn't think that was the last time. Nobody does. Because you always assume there'll be a next time. But death doesn't send notifications. It doesn't wait for your exam to finish, doesn't wait for you to be free, doesn't wait for you to be ready. Seneca wasn't telling you to rush through life. Wasn't telling you to panic. He was just stating something everyone knows but nobody wants to face: you don't have as much time as you think. Not to be afraid. Just to know. So next time someone asks you to grab drinks, you think twice before saying no.