Nó đi Đà Lạt, tao nằm nhà coi story
She Went to Da Lat While I Watched Her Stories
Tối thứ Sáu.
Tao nằm trên giường, quạt trần quay chậm. Điện thoại sáng lên.
Con Linh đăng story. Nó ở Đà Lạt. Sương mù, ly cà phê, cái khăn len vàng quấn cổ. Caption: "healing".
Tao vuốt qua. Thằng Đức. Nó ở quán rooftop nào đó, bia thủ công, ánh đèn vàng. Cười toe toét với mấy đứa bạn. Caption: "Friday done right".
Vuốt tiếp. Con Trang. Nó mới vào gym được hai tháng, chụp gương, bụng phẳng, hashtag "glow up".
Tao tắt điện thoại. Nằm nhìn trần nhà.
Rồi mở lại.
Vuốt tiếp.
Thằng Hùng đi Thái. Con Mai mua Airpods mới. Thằng Phong chạy bộ mười cây, đăng Strava. Con Vy vẽ tranh, mấy trăm like.
Tao hai mươi hai tuổi. Tốt nghiệp được nửa năm. Đi làm ở công ty nhỏ, lương tám triệu. Phòng trọ mười hai mét vuông, quạt trần kêu cọt kẹt.
Thứ Sáu của tao là nằm đây. Coi người ta sống.
Không phải tao không có tiền đi Đà Lạt. Vé xe ba trăm ngàn, đi được. Nhưng không phải vậy. Không phải về tiền.
Là cái cảm giác.
Cảm giác mọi người đều đang ở đâu đó, làm gì đó, sống gì đó. Còn tao thì không.
Tao nhớ hồi đại học, con Linh khóc trong toilet vì bị người yêu đá. Tao là đứa đứng ngoài chờ, đưa giấy vô. Nó khóc đến sưng mắt. Hai tuần không ra khỏi phòng.
Bây giờ nó "healing" ở Đà Lạt. Sương mù đẹp quá. Ai nhìn vô cũng nghĩ nó bình yên.
Tao cũng nghĩ vậy.
Thằng Đức hồi năm ba thiếu tao hai triệu. Nó mượn đóng học phí, hứa trả cuối tháng. Ba tháng sau tao nhắc, nó đọc không rep. Sáu tháng sau tao nhắc lần nữa, nó chuyển một triệu rồi block. Bây giờ nó bia thủ công, rooftop, "Friday done right".
Tao nhìn mấy cái story đó, tự hỏi: sao đời nó coi vui quá vậy?
Rồi tao nhìn lại mình. Phòng trọ. Quạt kêu. Cơm nguội trong tủ lạnh mini.
Tao bắt đầu tính.
Nếu tao tiết kiệm ba tháng, tao đi Đà Lạt được. Nếu tao đi gym, sáu tháng nữa tao cũng chụp gương được. Nếu tao đổi việc, lương mười hai triệu, tao cũng bia rooftop được.
Tao lên kế hoạch. Trong đầu. Lúc nằm trên giường.
Kế hoạch để sống giống mấy cái story.
Rồi tao ngủ.
Sáng thứ Bảy, tao dậy, mở điện thoại.
Con Linh đăng thêm story. Lần này nó quay video sương mù từ ban công. Nhạc Lofi. Đẹp.
Nhưng tao để ý một thứ. Góc dưới bên phải. Có cái vali mở, quần áo nhét bừa. Cái túi nilon bị rách. Chai nước suối nằm lăn lóc.
Cái phần đó không ai thấy. Hoặc thấy mà không để ý.
Tao tự hỏi: nó có đang vui thật không?
Hay nó cũng như tao, nằm ở đâu đó, coi story của đứa khác, rồi thấy mình thiếu?
Tao không biết.
Tao không biết thật.
Tao chỉ biết cái tao thấy. Sương mù, cà phê, khăn len vàng. Vậy thôi.
Nhưng tao lấy cái đó, rồi so với cái tao đang có. Phòng trọ, quạt kêu, cơm nguội.
Rồi tao kết luận: đời tao thua.
Chiều thứ Bảy, tao ra quán cà phê gần nhà. Mười lăm ngàn một ly đen đá. Ngồi ngoài vỉa hè, nhìn xe chạy.
Tao chụp một tấm. Ly cà phê, ánh nắng chiều, cái bóng của tao trên mặt bàn.
Đẹp ra phết.
Tao suýt đăng story. Suýt ghi caption gì đó hay hay.
Rồi tao dừng lại.
Tao nhìn tấm hình. Rồi nhìn ly cà phê thật.
Trong hình, nó đẹp. Ánh sáng vàng, bố cục ngon.
Ngoài đời, ly cà phê hơi nhạt. Đá tan hết rồi. Cái ghế nhựa hơi gãy chân, ngồi lệch.
Tao uống một ngụm. Nhạt thật.
Nhưng mà, trời chiều mát. Gió thổi. Xe chạy ngang, có mùi xăng quen quen.
Tao không biết tao đang vui hay buồn.
Tao chỉ đang ngồi đây. Uống cà phê nhạt. Nhìn xe chạy.
Vậy thôi.
Tao không đăng story.
Tao cũng không biết vì sao.
子非魚，安知魚之樂
Tử phi ngư, an tri ngư chi lạc
Ông không phải cá, sao biết cá vui?
You are not a fish — how do you know what makes fish happy?
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Thu Thủy (Thiên 17)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử kể chuyện đứng trên cầu với Huệ Tử, nhìn cá bơi. Trang Tử nói cá vui. Huệ Tử hỏi: mày đâu phải cá, sao biết cá vui? Câu đó đơn giản vậy thôi mà đập trúng chỗ đau. Tao nhìn story con Linh, thấy nó vui. Nhìn thằng Đức, thấy nó sướng. Nhìn con Trang, thấy nó tự tin. Nhưng tao đâu phải nó. Tao đâu biết nó đang nghĩ gì lúc đăng mấy tấm hình đó. Có khi nó cũng nằm trên giường, coi story của đứa khác, rồi thấy mình thiếu. Cái tao thấy chỉ là cá đang bơi. Tao không phải cá. Tao không biết cá có vui không. Nhưng tao lấy cái "vui" tao tự gán cho cá, đem so với cái "buồn" tao đang ôm. Rồi tao thua. Thua một cuộc đua mà chỉ có mình tao đang chạy.
Zhuangzi once stood on a bridge with Huizi, watching fish swim. Zhuangzi said the fish were happy. Huizi asked: you're not a fish, how do you know they're happy? Simple question. Hits right where it hurts. I looked at Linh's story and saw her happy. Looked at Duc and saw him living it up. Looked at Trang and saw her confident. But I'm not them. I don't know what they were thinking when they posted those photos. Maybe they were also lying in bed somewhere, watching someone else's stories, feeling like they were missing something. What I saw was just fish swimming. I'm not the fish. I don't know if the fish are happy. But I took the "happiness" I assigned to the fish and compared it to the "sadness" I was holding. Then I lost. Lost a race that only I was running.