Sáng nay tôi ngồi ngoài hiên mà không đợi ai
This Morning I Sat on the Porch Waiting for No One
Sáng nay tôi dậy lúc năm giờ.
Không phải vì mất ngủ. Không phải vì lo. Chỉ là quen. Cái thân nó quen dậy sớm, mấy chục năm rồi không sửa được.
Tôi ra hiên ngồi.
Cái ghế nhựa cũ, chân hơi cập kênh. Tôi kê lại, ngồi xuống, không làm gì hết.
Hồi trẻ, tôi không biết ngồi không. Ngồi không là lãng phí. Ngồi không là lười. Ngồi không là thua người ta.
Ba mươi tuổi, tôi ngồi xuống là phải tính. Tính tiền nhà, tính tiền học cho con, tính xem tháng này có đủ không. Cái đầu nó chạy liên tục, như cái quạt máy bật cả đêm không ai tắt.
Bốn mươi tuổi, tôi ngồi xuống là phải nghĩ. Nghĩ xem mình đã đi đúng chưa. Nghĩ xem con mình có ổn không. Nghĩ xem vợ mình có giận gì không mà mấy hôm nay ít nói.
Năm mươi tuổi, tôi ngồi xuống là phải lo. Lo sức khỏe. Lo hưu trí. Lo con lớn rồi mà chưa chịu lấy vợ. Lo mẹ già yếu mà mình cũng bắt đầu già.
Bây giờ tôi sáu mươi ba.
Sáng nay tôi ngồi ngoài hiên. Không tính. Không nghĩ. Không lo.
Lần đầu tiên trong đời, tôi ngồi mà không đợi ai.
---
Hồi đó tôi hay đợi.
Đợi lương. Đợi thăng chức. Đợi con thi đậu. Đợi vợ vui. Đợi ba mẹ khen một câu. Đợi cái ngày mà mọi thứ ổn hết, rồi mình sẽ nghỉ ngơi.
Cái ngày đó không bao giờ tới.
Con thi đậu, tôi mừng được hai ngày rồi lo tiếp. Lo tiền đại học. Lo nó xa nhà có biết nấu cơm không. Lo nó yêu đứa nào không ra gì.
Vợ vui, tôi yên được một tuần rồi lại thấy bà ấy buồn chuyện khác. Tôi lại xoay. Lại cố.
Thăng chức, tôi hãnh diện được một tháng rồi thấy áp lực gấp đôi. Họp nhiều hơn. Ngủ ít hơn. Về nhà trễ hơn.
Tôi đợi hoài. Đợi cái gì đó. Mà không biết cái gì.
Cho đến năm ngoái.
---
Năm ngoái tôi bệnh.
Không nặng lắm. Nhưng đủ để nằm viện hai tuần.
Hai tuần nằm trên giường bệnh viện, tôi không làm gì được. Không đi chợ. Không sửa cái vòi nước. Không chở cháu đi học. Không kiểm tra hóa đơn điện.
Mọi thứ vẫn chạy.
Vợ tôi kêu thằng con qua sửa vòi nước. Con gái tôi đón cháu. Hóa đơn điện có bà ấy trả.
Tôi nằm đó. Nhìn trần nhà. Nghe tiếng máy đo nhịp tim kêu đều đều.
Và tôi hiểu một chuyện.
Mấy chục năm qua, tôi tưởng mình gánh cả nhà. Tôi tưởng không có tôi thì mọi thứ sụp. Tôi tưởng tôi phải chạy thì đời mới chạy.
Không phải.
Đời nó vẫn chạy. Có tôi hay không.
Cái này nghe buồn. Nhưng nằm đó, tôi không buồn. Tôi thấy nhẹ.
Nhẹ kiểu lần đầu tiên đặt cái ba lô xuống sau mấy chục năm mang.
---
Xuất viện về, tôi khác.
Không phải khác kiểu giác ngộ gì to tát. Không phải kiểu trên phim, bệnh xong rồi bỏ hết đi du lịch vòng quanh thế giới.
Tôi vẫn ở nhà đó. Vẫn cái ghế nhựa đó. Vẫn cái hiên đó.
Nhưng tôi ngồi khác.
Trước kia tôi ngồi ngoài hiên là để chờ. Chờ con gọi. Chờ vợ sai. Chờ có việc gì đó để làm.
Bây giờ tôi ngồi ngoài hiên là để ngồi.
Nghe gió. Nghe xe chạy ngoài đường. Nghe con chim gì đó kêu trên mái nhà.
Không cần biết nó kêu gì. Không cần biết nó loài gì. Chỉ nghe.
---
Thằng con trai tôi, nó ba mươi hai tuổi rồi.
Nó hay gọi hỏi: "Ba có cần gì không?"
Tôi nói không.
Nó hỏi: "Ba có buồn không?"
Tôi nói không.
Nó không tin. Nó nghĩ người già mà ngồi không là buồn. Là cô đơn. Là thiếu.
Nó chưa hiểu.
Ngồi không mà không buồn, đó là thứ phải sống mấy chục năm mới có được.
Không phải ai già cũng có. Có người già rồi vẫn chạy. Vẫn đợi. Vẫn tưởng phải có cái gì đó mới yên.
Tôi cũng suýt như vậy.
---
Vợ tôi hỏi: "Ông ngồi ngoài đó hoài, nghĩ gì?"
Tôi nói: "Không nghĩ gì."
Bà ấy cười: "Xạo."
Tôi cũng cười.
Nhưng thật. Tôi không nghĩ gì.
Lần đầu tiên trong đời, cái đầu tôi nó im.
Không phải im kiểu trống rỗng. Không phải im kiểu chán đời. Không phải im kiểu bỏ cuộc.
Im kiểu cái quạt máy chạy mấy chục năm, cuối cùng có người tắt.
Và căn phòng bỗng yên.
Hóa ra yên nó không ồn ào. Không rực rỡ. Không có nhạc nền.
Yên nó chỉ là yên.
Sáng nay tôi ngồi ngoài hiên. Trời hơi lạnh. Cà phê hơi đắng. Ghế hơi cập kênh.
Không có gì đặc biệt.
Mà đó là thứ tôi tìm cả đời.