Số dư trong tài khoản tôi chưa bao giờ đẹp như vậy
My bank balance had never looked this good
Tôi nhìn con số trên màn hình.
Một tỷ hai.
Không phải tự nhiên mà có. Mười bảy năm đi làm. Bảy năm đầu ăn cơm bụi, uống trà đá, mặc đúng ba cái áo sơ mi xoay vòng. Mười năm sau thì khá hơn, nhưng thói quen tiết kiệm đã ngấm vào xương. Vợ tôi hay nói, anh ki bo quá. Tôi không cãi. Tôi chỉ nghĩ, mình phải có một cái gì đó chắc chắn.
Một tỷ hai là cái chắc chắn đó.
Tôi nhớ ngày đầu tiên tài khoản chạm một trăm triệu. Năm đó tôi ba mươi mốt. Vợ mới sinh con đầu. Tôi ngồi trong toilet công ty, mở app ngân hàng, nhìn con số rồi thở ra. Như trút được cái gì đó nặng lắm.
Rồi hai trăm. Rồi năm trăm. Mỗi lần con số nhảy lên một bậc, tôi lại thấy nhẹ hơn một chút. Nhưng cái nhẹ đó không ở lâu. Nó bay đi rất nhanh. Rồi tôi lại chờ con số tiếp theo.
Vợ tôi muốn đi du lịch. Tôi nói để sau. Con gái muốn học piano. Tôi tính toán rồi nói, học organ đi, rẻ hơn. Bạn bè rủ hùn vốn mở quán. Tôi từ chối. Không phải vì không có tiền. Mà vì tôi sợ con số đó giảm.
Một tỷ hai nằm trong tài khoản. Không ai đụng vào. Kể cả tôi.
Năm ngoái ba tôi bệnh.
Ung thư phổi giai đoạn ba. Bác sĩ nói thẳng, điều trị thì tốn kém, mà kết quả không ai dám hứa. Ba tôi bảy mươi hai tuổi. Ông nằm trên giường bệnh, mắt nhìn lên trần, nói một câu mà tôi nhớ mãi.
"Tiền đó mày để lo cho vợ con. Đừng đổ vô đây."
Tôi không nghe. Tôi rút bốn trăm triệu. Lần đầu tiên trong mười bảy năm, tôi rút một cục tiền lớn mà không tính toán. Không cân nhắc. Không mở Excel ra chia cột.
Bốn trăm triệu. Ba đợt hóa trị. Thuốc ngoài danh mục bảo hiểm. Phòng dịch vụ. Tiền xe cấp cứu lúc nửa đêm.
Ba tôi mất sau năm tháng.
Tài khoản còn tám trăm. Rồi xuống sáu trăm vì tôi sửa lại nhà cho mẹ ở một mình. Rồi năm trăm vì con gái vào lớp một, vợ nghỉ việc để đưa đón.
Tôi ngồi nhìn con số năm trăm triệu. Nó vẫn là một con số lớn. Nhưng tôi không thấy gì cả. Không nhẹ. Không nặng. Không gì.
Tôi nhớ lại mười bảy năm. Những bữa cơm bụi. Những lần từ chối vợ. Những lần con gái hỏi "Ba ơi mình đi chơi đi" rồi tôi nói bận. Tôi nhớ cái cảm giác mở app ngân hàng lúc nửa đêm, nhìn con số, rồi ngủ được.
Tôi đã sống mười bảy năm để giữ một con số.
Con số đó không giữ được ba tôi. Không giữ được thời gian con gái còn nhỏ. Không giữ được những buổi chiều vợ muốn đi dạo mà tôi nói mệt.
Bây giờ tài khoản còn năm trăm. Vợ tôi vẫn nấu cơm mỗi tối. Con gái vẫn chạy ra ôm tôi khi tôi về. Mẹ tôi vẫn gọi điện hỏi con ăn gì chưa.
Không có gì thay đổi. Mà tất cả đã thay đổi.
Tuần trước vợ tôi nói muốn đi Phú Quốc. Tôi nói được. Không tính toán. Không mở Excel.
Vợ tôi nhìn tôi lạ lắm. Hỏi, anh bị gì vậy.
Tôi không bị gì. Tôi chỉ nhận ra một chuyện.
Mười bảy năm tôi tích góp. Tôi nghĩ mình đang xây một bức tường bảo vệ gia đình. Nhưng thực ra tôi đang xây một cái két sắt. Rồi tôi chui vào trong đó. Khóa lại. Gọi đó là an toàn.
Ba tôi mất. Bức tường sập. Tiền chảy ra. Và tôi mới thấy, bên ngoài cái két sắt đó, mọi người vẫn đang sống. Vẫn đang chờ tôi.
Tôi bốn mươi tám tuổi. Tài khoản còn năm trăm triệu. Tôi không biết nó sẽ còn bao lâu.
Nhưng tối nay tôi ngồi ăn cơm với vợ con. Và tôi không mở app ngân hàng.
金玉滿堂，莫之能守
Kim ngọc mãn đường, mạc chi năng thủ
Vàng ngọc đầy nhà, không ai giữ nổi.
A house full of gold and jade — none can keep it safe.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 9
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói, vàng ngọc đầy nhà, không ai giữ nổi. Nghe thì tưởng ông nói về trộm cắp hay thiên tai. Nhưng không phải. Ông nói về bản chất của việc tích trữ. Mày càng chất đống, mày càng sợ mất. Mày càng sợ mất, mày càng ôm chặt. Mày ôm chặt đến mức quên luôn mình đang ôm cái gì, ôm để làm gì. Ông này mười bảy năm ôm một con số. Con số đó không ăn được, không ôm lại được, không ngồi cạnh giường bệnh thay ông được. Nó chỉ nằm đó. Đẹp. Sáng. Và vô dụng vào đúng lúc cần nhất. Giữ không nổi, không phải vì ai lấy mất. Mà vì từ đầu nó đã không phải thứ để giữ.
Laozi said, a house full of gold and jade, none can keep it. Sounds like he's talking about thieves or disasters. He's not. He's talking about the nature of hoarding itself. The more you pile up, the more you fear losing it. The more you fear losing it, the tighter you hold on. You hold on so tight you forget what you're holding, and why. This man spent seventeen years clutching a number. That number couldn't eat, couldn't hug back, couldn't sit beside a hospital bed in his place. It just sat there. Beautiful. Glowing. And useless at the moment it mattered most. You can't keep it, not because someone takes it away. But because it was never something meant to be kept.