Tao chụp bảy tấm để chọn một tấm đăng
I Took Seven Photos to Pick One to Post
Tao đi cà phê một mình.
Quán nhỏ, góc đường, nắng chiều xiên qua cửa kính. Ly cà phê sữa đá. Cuốn sách mượn của thằng bạn, chưa đọc trang nào.
Tao chụp một tấm.
Nhìn lại. Tay hơi run, ly bị lệch. Xóa.
Chụp tấm thứ hai. Lần này kéo cuốn sách lại gần ly. Sắp cho đẹp. Nhưng ánh sáng bị ngược, mặt ly tối. Xóa.
Tấm thứ ba. Đổi góc. Chụp từ trên xuống. Được rồi, nhưng cái bàn bị dính vết nước. Xóa.
Tấm thứ tư. Lau bàn. Chụp lại. Lần này ổn hơn. Nhưng tao thấy ngón tay mình hơi xấu. Crop bớt. Vẫn không ưng.
Tấm thứ năm. Thứ sáu. Thứ bảy.
Tao ngồi đó mười lăm phút, chưa uống ngụm nào.
Cuối cùng chọn được một tấm. Chỉnh filter. Tăng sáng. Giảm bão hòa một chút cho nó có vẻ tự nhiên. Nghịch lý là tao mất mười lăm phút để làm cho nó trông như tao không cố gắng gì.
Đăng lên.
Caption: "Chiều chậm."
Hai chữ. Nghe nhẹ nhàng. Nghe như tao đang sống chậm, đang tận hưởng, đang bình yên.
Sự thật là tao không bình yên gì hết.
Sáng nay tao cãi nhau với sếp. Bị chê trước mặt cả phòng. Cái kiểu chê mà không to tiếng, chỉ nhẹ nhàng nói "em làm thế này thì chưa được", rồi quay sang khen đứa khác. Tao ngồi đó, mặt nóng, tay lạnh.
Trưa tao ăn cơm một mình. Mấy đứa trong phòng rủ nhau đi ăn, tao nghe thấy nhưng không ai rủ tao. Có thể là tao nghĩ nhiều. Có thể là không.
Tao ra quán cà phê này không phải vì muốn sống chậm. Tao ra đây vì không muốn về phòng trọ. Về phòng trọ thì phải nằm một mình, nhìn trần nhà, nghĩ về buổi sáng.
Nhưng tấm hình tao đăng không nói gì về chuyện đó.
Tấm hình nói rằng tao ổn. Tao có gu. Tao biết sống.
---
Mười phút sau, bốn like.
Tao mở ra xem ai like. Không có ai tao quan tâm.
Nửa tiếng sau, mười hai like. Một comment: "Quán nào vậy?"
Tao reply, kèm emoji địa chỉ. Lịch sự. Dễ thương.
Bên trong tao đang nghĩ: mày không quan tâm tao đang ngồi đây làm gì, mày chỉ muốn biết quán.
Nhưng tao không nói vậy. Tao không bao giờ nói vậy.
---
Tối đó tao về phòng. Nằm lướt điện thoại.
Thấy con bạn đăng story đi ăn tối với người yêu. Nhà hàng đẹp. Nến. Hoa. Nó cười, răng trắng, tóc xoăn.
Tao biết nó. Nó cũng giống tao. Tuần trước nó nhắn tin cho tao lúc hai giờ sáng, nói nó muốn chia tay mà không dám. Nói người yêu nó kiểm soát, hay ghen, hay nói nặng lời.
Nhưng story thì khác.
Story là phiên bản đẹp nhất của đời nó. Giống như tấm hình "Chiều chậm" của tao là phiên bản đẹp nhất của đời tao.
Tao biết. Nó biết. Nhưng hai đứa không bao giờ nói với nhau về chuyện đó.
Bởi vì nói ra thì phải thừa nhận. Thừa nhận thì phải đối diện. Đối diện thì mệt.
Nên tao like story nó. Nó like hình tao. Hai đứa tiếp tục.
---
Có hôm tao thử không đăng gì cả.
Một ngày. Hai ngày. Ba ngày.
Không ai hỏi. Không ai nhắn "mày ổn không?". Tao biết là bình thường, ai rảnh mà đi đếm ngày mày không đăng bài. Nhưng tao vẫn thấy trống.
Cái trống đó mới lạ. Nó không phải buồn. Nó là cảm giác mình không tồn tại nếu không ai nhìn thấy.
Ngày thứ tư, tao đăng lại. Một tấm hình hoàng hôn. Chụp từ ban công phòng trọ. Thực ra ban công phòng tao nhìn ra bãi rác, nhưng tao chụp góc trên, chỉ lấy trời.
Caption: "Có những ngày chỉ cần thế này."
Mười tám like. Ba comment. Một đứa nhắn riêng: "Mày dạo này sống aesthetic quá."
Tao cười. Gõ: "Ừ, chill thôi."
---
Tao không biết từ lúc nào tao bắt đầu sống hai đời.
Một đời ở ngoài. Đi làm, ăn cơm, ngủ, thức dậy. Bình thường. Lặng lẽ. Không ai để ý.
Một đời trên mạng. Có màu. Có filter. Có caption hay. Có người like.
Đời nào thật hơn? Tao không biết nữa.
Có lúc tao thấy đời trên mạng thật hơn. Vì ít nhất ở đó tao được nhìn thấy. Được công nhận. Được ai đó bấm một cái nút nhỏ xíu nói rằng "tao thấy mày rồi".
Còn đời thật thì không ai bấm gì cho tao cả.
---
Hôm qua tao ngồi quán cà phê. Quán khác, nhưng giống. Ly cà phê, cuốn sách, nắng chiều.
Tao rút điện thoại ra. Chụp một tấm.
Rồi tao dừng lại.
Nhìn tấm hình. Nhìn ly cà phê thật trước mặt. Tấm hình đẹp hơn ly cà phê thật.
Tao xóa tấm hình.
Uống một ngụm.
Cà phê nguội rồi. Nhưng mà tao uống.
Lần đầu tiên trong ngày, tao làm một việc mà không ai biết.
Cố gắng sống tốt là cách chắc chắn nhất để không sống.
To try to be good is to try to swim upstream. Stop trying and just float.
— Alan Watts, Lectures
Diễn giải
Interpretation
Ông Watts nói một câu nghe ngang mà đúng: cố gắng sống tốt là cách chắc chắn nhất để không sống tốt. Nghĩ mà coi. Mày mất mười lăm phút chụp ly cà phê cho đẹp, thì mười lăm phút đó mày không uống cà phê. Mày cố gắng trông bình yên, thì lúc đó mày không bình yên. Mày cố tỏ ra mình đang sống, thì lúc đó mày không sống. Nó giống như mày đang diễn một vở kịch mà khán giả là mấy trăm người trên mạng, mà mấy trăm người đó cũng đang diễn vở kịch của họ. Không ai xem ai thật sự. Ai cũng đang bận diễn. Cái filter, cái caption, cái góc chụp tránh bãi rác. Tất cả là để chứng minh mày đang ổn. Nhưng người thật sự ổn thì không cần chứng minh. Ly cà phê nguội rồi mà chưa uống. Có khi bắt đầu từ đó.
Watts said something that sounds blunt but hits: trying to live well is the surest way to fail at living well. Think about it. You spend fifteen minutes photographing a coffee to make it look perfect, and for those fifteen minutes you're not drinking the coffee. You try to look peaceful, and in that moment you're not peaceful. You try to appear alive, and in that moment you're not living. It's like performing a play for a few hundred people online, except those few hundred people are also performing their own plays. Nobody's actually watching anyone. Everyone's too busy acting. The filter, the caption, the camera angle that avoids the garbage lot. All of it exists to prove you're okay. But someone who's truly okay doesn't need proof. The coffee went cold before you even tasted it. Maybe that's where it starts.