Tao có hai cái Instagram
I Had Two Instagram Accounts
Tao có hai cái Instagram.
Một cái chính. Một cái phụ.
Cái chính thì đẹp. Feed sạch. Tone màu nhất quán. Ảnh nào cũng qua Lightroom. Caption nào cũng cân từng chữ. Tao follow mấy trang dạy chỉnh ảnh, học bố cục, học cách đặt ánh sáng sao cho cái ly cà phê trông như nó đáng năm chục ngàn thay vì hai mươi lăm.
Cái phụ thì xấu. Chỉ có mấy đứa bạn thân follow. Tao đăng mặt mộc, đăng cái bàn bừa bộn, đăng story lúc 2 giờ sáng nằm khóc mà không biết khóc vì cái gì.
Tao hai mươi tuổi.
Hồi năm nhất, tao vào đại học với cái áo thun mười lăm ngàn mua ngoài chợ. Không ai nói gì. Nhưng tao thấy. Thấy mấy đứa cùng lớp mặc đồ hiệu. Thấy tụi nó check-in quán sang. Thấy tụi nó có cái gì đó mà tao không có.
Không phải tiền. Tao biết tao nghèo, chuyện đó tao chấp nhận được.
Mà là cái vẻ tự tin. Cái kiểu đi vào phòng mà không cần nhìn ai, không cần cúi đầu, không cần giả vờ bận nhìn điện thoại.
Tao thì khác. Tao vào phòng nào cũng nhìn trước. Xem ai ngồi đâu. Xem mình nên ngồi chỗ nào cho đỡ lạc lõng. Xem có ai nhìn mình không.
Rồi tao bắt đầu xây.
Xây cái Instagram. Xây cái hình ảnh. Xây cái con người mà tao nghĩ người ta muốn thấy.
Tao mượn đồ bạn chụp ảnh. Một cái áo khoác da, chụp xong trả. Một đôi giày, mang chụp ba tấm rồi cất. Tao đi quán cà phê đắt tiền, gọi ly rẻ nhất, ngồi hai tiếng chụp đủ góc rồi về ăn mì gói.
Không ai biết.
Feed tao đẹp dần lên. Follower tăng. Bạn bè bắt đầu khen. "Mày sống đẹp quá." "Aesthetic ghê." "Dạy tao chỉnh ảnh đi."
Tao cười. Cái cười đó cũng là xây.
Được vài tháng, tao bắt đầu mệt.
Mệt vì mỗi lần đi đâu, việc đầu tiên tao nghĩ không phải "chỗ này vui không" mà là "chỗ này chụp được không". Mỗi lần ăn gì, tao chụp trước ăn sau. Có bữa đồ ăn nguội ngắt mà tao vẫn chưa chọn được filter.
Mệt vì tao không nhớ lần cuối tao làm gì mà không nghĩ đến việc đăng lên.
Mệt vì cái Instagram phụ, cái chỗ tao tưởng là thật, dần dần cũng bắt đầu giả. Tao đăng story khóc mà cũng chọn góc. Đăng mặt mộc mà cũng chỉnh sáng.
Cái mặt nạ nó dính vào mặt lúc nào không biết.
Có một đêm, tao nằm lướt lại feed mình. Cái chính. Từ tấm đầu đến tấm cuối. Đẹp thật. Nhất quán thật. Mà tao nhìn không ra mình.
Con người trong đó không phải tao. Nó tự tin hơn tao. Nó đẹp hơn tao. Nó có cuộc sống mà tao không có.
Nó là cái người mà tao muốn trở thành. Nhưng tao không phải nó.
Rồi tao mở cái phụ. Lướt lại. Cái này thì sao? Cái này có phải tao không?
Cũng không chắc.
Vì cái phụ cũng là một phiên bản khác. Phiên bản "tao yếu đuối, tao thật, tao không giả vờ". Nghe hay. Nhưng nó cũng là một cái mặt nạ. Cái mặt nạ của sự chân thật.
Tao hai mươi tuổi mà có hai cái mặt nạ.
Và tao không biết mặt thật mình trông như thế nào.
Hôm đó tao kể cho thằng Hùng nghe. Hùng là đứa bạn thân từ hồi cấp ba. Nó không có Instagram. Không phải vì nó ghét mạng xã hội hay gì cao siêu. Nó lười. Vậy thôi.
Tao kể xong, nó nhìn tao.
"Mày mệt vì mày đang nuôi hai đứa không phải mày."
Tao im.
"Bỏ đi," nó nói.
"Bỏ cái nào?"
"Cả hai."
Tao không bỏ. Tao không dám.
Vì bỏ rồi thì còn gì? Mấy trăm follower biết tao qua cái feed đẹp đó. Mấy đứa bạn thân biết tao qua cái story khóc lúc 2 giờ sáng đó. Bỏ hết thì tao là ai?
Câu hỏi đó nó nặng hơn tao tưởng.
Tao vẫn giữ cả hai cái Instagram. Vẫn đăng. Nhưng có cái gì đó khác rồi.
Tao bắt đầu thấy mình đang diễn. Trước thì tao diễn mà không biết. Bây giờ tao diễn mà biết.
Không biết cái nào tệ hơn.
Có lần tao đi sinh nhật đứa bạn. Quán đẹp. Đèn vàng. Tao rút điện thoại ra, mở camera, chỉnh góc. Rồi tao dừng lại. Nhìn qua màn hình, thấy mấy đứa đang cười. Thấy cái bánh kem. Thấy đứa bạn tao quen mười năm đang vui.
Tao cất điện thoại đi.
Không chụp.
Không đăng.
Không ai biết tao đã ở đó.
Và lần đầu tiên sau rất lâu, tao thấy mình thực sự ở đó.
Ba thứ không thể giấu lâu: mặt trời, mặt trăng, và sự thật.
Three things cannot be long hidden: the sun, the moon, and the truth.
— Đức Phật, Kinh Pháp Cú (Dhammapada)
Diễn giải
Interpretation
Phật nói ba thứ không giấu được lâu: mặt trời, mặt trăng, và sự thật. Nghe to tát. Nhưng nghĩ lại thì đơn giản. Mày xây cái feed đẹp. Mày chỉnh ảnh, chọn góc, viết caption hay. Mày giấu được thiên hạ. Nhưng mày không giấu được mày. Cái mệt nó đến không phải vì mày diễn giỏi hay diễn dở. Mà vì mày biết mày đang diễn. Cái biết đó nó như mặt trời, mày kéo rèm được một lúc, nhưng nắng vẫn lọt vào. Sự thật không cần mày thừa nhận. Nó không cần mày đăng story "hôm nay tao thật". Nó không cần filter. Nó cứ ở đó, chờ. Chờ cái lúc mày mệt quá, buông điện thoại xuống, nhìn quanh, và thấy mình đang thực sự ngồi đây. Không cần ai biết. Không cần ai thấy. Chỉ mày thấy mày. Vậy thôi.
The Buddha said three things cannot be long hidden: the sun, the moon, and the truth. Sounds grand. But it's actually simple. You build a beautiful feed. Edit photos, choose angles, write clever captions. You fool everyone. But you don't fool yourself. The exhaustion doesn't come from performing well or poorly. It comes from knowing you're performing. That knowing is like the sun. You can pull the curtains for a while, but the light still leaks in. The truth doesn't need your acknowledgment. It doesn't need you to post a story saying "today I'm being real." It doesn't need a filter. It just sits there, waiting. Waiting for the moment you're too tired, you put the phone down, look around, and realize you're actually here. Nobody needs to know. Nobody needs to see. Just you seeing you. That's enough.