Tao có mười hai triệu trong tay mà vẫn mở Shopee lúc nửa đêm
I Had Twelve Million in My Account and Still Opened Shopee at Midnight
Tháng đầu tiên tao nhận lương chính thức là tám triệu.
Không phải thực tập. Không phải part-time. Lương thật. Chuyển khoản đúng ngày mùng năm.
Tao nhớ cái cảm giác đó. Mở app ngân hàng, nhìn con số, rồi chụp màn hình. Không gửi cho ai. Chỉ chụp. Để đó. Như sợ nó biến mất.
Tháng đầu tao mua một đôi giày. Không phải đôi đắt nhất. Nhưng là đôi tao muốn từ hồi năm hai đại học. Hồi đó tao đứng trong store, cầm lên, lật giá, rồi đặt xuống. Bây giờ tao mua được. Tao vui thiệt. Vui được khoảng ba ngày.
Tháng thứ hai tao mua tai nghe. Loại không dây, chống ồn. Tao đeo đi làm, đeo về nhà, đeo lúc nấu mì. Vui được hai ngày.
Tháng thứ ba tao nâng cấp điện thoại. Cái cũ vẫn dùng được. Nhưng tao thấy thằng Khoa trong team xài con mới, màn hình sáng hơn, chụp hình đẹp hơn. Tao mua. Vui được một ngày.
Tháng thứ tư tao bắt đầu mua đồ mà không cần lý do.
Một cái áo khoác vì trời sắp lạnh. Trời chưa lạnh. Một cái bàn phím cơ vì gõ sướng tay. Tao gõ nhiều nhất là chat Zalo. Một bộ skincare vì TikTok bảo da tao cần. Da tao đang bình thường.
Tao không thiếu tiền. Tao lương tám triệu, ở ghép phòng ba triệu, ăn uống hai triệu. Còn dư ba triệu mỗi tháng. Rồi tao được tăng lương. Mười hai triệu.
Mười hai triệu. Tao hai mươi ba tuổi. Bạn bè tao có đứa còn chưa có việc. Tao nên vui chứ.
Mà tao vẫn mở Shopee lúc nửa đêm.
Không phải vì cần gì. Tao nằm trên giường, không ngủ được, lướt. Thấy cái gì cũng muốn. Cái đèn bàn LED đổi màu. Một bộ ly uống cà phê kiểu Nhật. Một cái túi đeo chéo mà tao đã có hai cái rồi.
Tao bỏ vào giỏ hàng. Rồi tao nhìn giỏ hàng. Bảy món. Tổng một triệu hai. Tao đủ tiền mua. Nhưng tao dừng lại.
Không phải vì tiếc tiền.
Mà vì tao nhận ra mình đang làm cái này mỗi đêm.
Mỗi đêm. Lướt. Bỏ giỏ. Mua hoặc không mua. Rồi ngủ. Rồi mai lại lướt.
Tao nghĩ lại. Đôi giày hồi tháng đầu, tao mang được ba lần rồi xếp vào góc. Tai nghe chống ồn, tao quên sạc nên xài lại tai nghe dây. Điện thoại mới, tao dùng y như cái cũ, cũng chỉ lướt mạng với chụp đồ ăn.
Tao không thiếu gì hết.
Mà tao cứ mua.
Có bữa con Linh hỏi tao: mày mua nhiều vậy, mày thích cái gì nhất?
Tao nghĩ. Nghĩ lâu. Rồi tao không trả lời được.
Tao không biết mình thích cái gì nhất. Tao chỉ biết lúc bấm "mua" thì thấy gì đó. Một cái gì đó giống vui. Nhưng không phải vui. Giống như gãi đúng chỗ ngứa. Nhưng ngứa xong lại ngứa chỗ khác.
Tao bắt đầu để ý. Mỗi lần tao mở Shopee, tao đều đang ở một trạng thái giống nhau. Không buồn. Không vui. Chỉ là trống.
Trống. Như cái phòng trọ tao ở. Đầy đồ mà trống.
Tao nhớ hồi còn sinh viên, tao có hai bộ đồ, một đôi dép, một cái laptop cũ. Tao ăn cơm bình dân mười lăm nghìn. Tao đạp xe đi học. Tao không có gì.
Mà tao không nhớ mình từng cảm thấy trống như bây giờ.
Hồi đó tao thiếu tiền. Bây giờ tao có tiền. Nhưng cái trống thì giống nhau. Hoặc bây giờ còn trống hơn. Vì hồi đó tao còn nghĩ: chắc có tiền rồi sẽ khác. Bây giờ tao có tiền rồi. Nó không khác.
Tối hôm đó tao xóa Shopee khỏi điện thoại.
Không phải vì tao mạnh mẽ gì. Chỉ vì tao mệt. Mệt kiểu lạ. Không phải mệt vì làm việc. Mệt vì muốn hoài mà không biết mình muốn gì.
Tao xóa xong, nằm nhìn trần nhà.
Phòng trọ im. Đồ đạc đầy. Tao nằm đó.
Không mở gì hết.
Người giàu nhất là người biết đủ với ít nhất.
He is richest who is content with the least.
— Diogenes Laërtius, Lives VI
Diễn giải
Interpretation
Diogenes sống trong một cái thùng. Theo nghĩa đen. Ông ấy nhìn mấy người giàu nhất Athens đi qua rồi cười. Không phải cười khinh. Cười vì thấy họ khổ mà không biết mình khổ. Ông nói người giàu nhất là người biết đủ với ít nhất. Nghe thì dễ. Nhưng thử đi. Thử nằm trên giường lúc nửa đêm, điện thoại trong tay, Shopee mở sẵn, mọi thứ chỉ cách một cái bấm. Thử biết đủ lúc đó xem. Cái khó không phải là không có tiền. Cái khó là có tiền rồi mà vẫn thấy thiếu. Vì cái thiếu nó không nằm ở ví. Nó nằm ở chỗ khác. Chỗ mà mua bao nhiêu đồ cũng không lấp được. Diogenes không bảo ai bỏ hết đồ đạc đi sống trong thùng. Ông chỉ hỏi một câu thôi: mày có bao nhiêu thứ rồi, mà sao mày vẫn đang tìm?
Diogenes lived in a barrel. Literally. He watched the richest people in Athens walk by and laughed. Not out of contempt. Because he saw them suffering without knowing they were suffering. He said the richest person is the one who is content with the least. Sounds easy. But try it. Try lying in bed at midnight, phone in hand, Shopee already open, everything just one tap away. Try being content then. The hard part isn't not having money. The hard part is having money and still feeling like something's missing. Because what's missing isn't in your wallet. It's somewhere else. Somewhere that no amount of purchases can fill. Diogenes wasn't telling anyone to throw away their possessions and live in a barrel. He was just asking one question: you already have so much, so why are you still searching?