Tao đăng ba mươi story trong một đêm
Thirty Stories in One Night
Tao nhớ đêm đó.
Đêm tao đi bar với đám bạn cấp ba. Lâu rồi không gặp. Mấy năm rồi.
Hồi cấp ba tao với tụi nó ngang nhau. Cùng đồng phục, cùng ăn cơm căn tin, cùng chạy xe đạp về nhà chiều mưa. Không ai hơn ai.
Nhưng mấy năm sau thì khác.
Thằng Hưng đi du học Úc. Con Trang làm marketing cho công ty nước ngoài, lương đô. Thằng Phúc mở quán cà phê, tháng nào cũng đăng ảnh quán đông nghẹt.
Còn tao.
Tao làm nhân viên hành chính ở một công ty nhỏ trong hẻm. Lương bảy triệu rưỡi. Đi xe máy cũ. Phòng trọ mười hai mét vuông.
Không có gì sai với cuộc sống đó. Tao biết. Nhưng đêm đó, ngồi giữa đám bạn, tao thấy mình nhỏ lại.
Thằng Hưng kể chuyện Melbourne. Con Trang khoe vừa đi Bali team building. Thằng Phúc rút ví trả bill, cái ví da tao biết giá nó bằng nửa tháng lương tao.
Tao cười. Tao gật. Tao nói "ngon quá mày", "sướng vậy".
Rồi tao bắt đầu chụp ảnh.
Chụp ly cocktail. Chụp góc bar. Chụp mấy đứa đang cười. Selfie. Boomerang. Story.
Tao đăng liên tục. Không dừng được.
Mỗi lần đăng, tao nghĩ: "Người ta sẽ thấy tao cũng vui. Tao cũng có bạn bè. Tao cũng đi chơi chỗ đẹp."
Đêm đó tao đăng ba mươi story.
Ba mươi.
Tao đếm lại sáng hôm sau. Nằm trên giường phòng trọ, đầu còn hơi nhức, tao lướt lại Instagram của mình. Ba mươi cái story, mỗi cái cách nhau vài phút.
Nhìn từ ngoài, tao đang có một đêm tuyệt vời.
Nhưng tao nhớ rõ. Giữa lúc chụp ảnh, tao không nghe thằng Hưng kể gì. Tao không biết con Trang vừa nói chuyện gì buồn. Tao bận chỉnh filter.
Tao ở đó mà không ở đó.
Sáng hôm sau, tao check view. Một trăm mấy chục người xem story đầu tiên. Càng về sau càng ít. Story thứ ba mươi còn bốn mươi mấy người.
Tao nằm nhìn con số đó.
Bốn mươi mấy người. Không ai trong số đó biết tao đang nằm trong phòng trọ mười hai mét vuông. Không ai biết tao vừa chi gần nửa triệu cho một đêm mà bình thường tao ăn cơm hai mươi lăm ngàn.
Không ai biết. Mà cũng không ai cần biết.
Tuần sau, tao gặp lại con Trang. Tình cờ ở quán cà phê gần chỗ làm tao. Nó ngồi một mình, mặt không son, tóc buộc cao.
Nó kể. Công ty nó vừa cắt giảm. Nó là một trong những người bị. Chuyến Bali đó là chuyến cuối trước khi bộ phận nó giải tán.
Nó nói: "Tao không dám kể tối hôm đó. Ai cũng đang vui."
Tao nhìn nó.
Nó cũng đang giấu. Giống tao.
Tao giấu cái nghèo. Nó giấu cái buồn. Thằng Hưng, tao không biết nó giấu gì. Thằng Phúc, cái ví đẹp đó đang giấu gì bên trong.
Đêm đó tao về phòng trọ, xóa hết ba mươi story.
Không ai hỏi tao sao xóa. Không ai nhắn "ê sao mất rồi". Không ai để ý.
Ba mươi cái story. Tao tưởng nó quan trọng lắm. Tao tưởng người ta đang nhìn tao, đánh giá tao, so sánh tao.
Không.
Người ta lướt qua. Như tao lướt qua story người khác.
Tao nhớ lúc đăng, tay tao run. Không phải vì say. Mà vì tao đang cố. Cố chứng minh một thứ gì đó mà chính tao cũng không biết là gì.
Tao cố cho ai? Cho bốn mươi mấy người xem story cuối cùng? Cho thằng Hưng đang ở Melbourne chắc gì thèm xem? Cho mấy đứa cấp ba tao mấy năm không nói chuyện?
Hay cho tao?
Tao đang cố thuyết phục chính mình rằng tao ổn.
Mà tao có ổn đâu.
Sau đêm đó, tao không xóa Instagram. Tao vẫn dùng. Nhưng tao để ý một thứ.
Mỗi lần tao muốn đăng gì đó, tao dừng lại. Hỏi mình: tao đăng vì tao muốn chia sẻ, hay vì tao muốn được nhìn?
Câu trả lời thường là cái sau.
Và khi câu trả lời là cái sau, tao bỏ điện thoại xuống.
Không phải lúc nào cũng được. Có hôm tao vẫn đăng. Vẫn check view. Vẫn so sánh.
Nhưng tao bắt đầu thấy cái pattern.
Mỗi lần tao thấy mình nhỏ, tao muốn đăng nhiều hơn. Mỗi lần tao đăng nhiều, tao thấy mình nhỏ hơn.
Nó là vòng lặp. Tao chạy hoài trong đó mà tưởng mình đang tiến.
Ba mươi story.
Ba mươi lần tao giơ điện thoại lên che mặt mình đi.
Ba mươi lần tao nói với thế giới: nhìn tao đi.
Mà thực ra tao đang nói: đừng nhìn thấy tao. Đừng nhìn thấy cái tao thật sự là.
自伐者無功，自矜者不長
Tự phạt giả vô công, tự căng giả bất trường
Tự khoe thì không có công, tự kiêu thì không bền.
He who boasts achieves nothing; he who is proud does not endure.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 24
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói: tự khoe thì không có công, tự cao thì không bền. Nghe như chuyện xa xưa. Nhưng nó gần lắm. Ba mươi cái story đó là gì? Là tự khoe. Tao khoe tao vui, tao khoe tao có bạn, tao khoe tao cũng đi bar chỗ đẹp. Mỗi cái story là một lần tao tự vỗ ngực. Mà kết quả là gì? Không ai nhớ. Không ai quan tâm. Tao tốn tiền, tốn một đêm, tốn cả cảm xúc thật của mình. Để đổi lấy bốn mươi mấy lượt xem. Tự khoe thì không có công. Nghĩa là mày càng cố chứng minh, cái mày chứng minh càng biến mất. Mày càng cố tỏ ra vui, người ta càng không thấy mày vui. Mày càng cố tỏ ra giàu, cái nghèo nó lộ ra rõ hơn. Không phải vì người ta tinh mắt. Mà vì cái cố gắng đó, nó có mùi. Ai cũng ngửi được. Kể cả chính mày.
Lao Tzu said: those who boast achieve nothing, those who are arrogant do not endure. Sounds ancient. But it's close. Very close. What were those thirty stories? Boasting. I was boasting that I was happy, that I had friends, that I also went to nice bars. Each story was me beating my own chest. And the result? Nobody remembered. Nobody cared. I spent money, wasted a night, burned through my real emotions. All for forty-something views. Those who boast achieve nothing. It means the harder you try to prove something, the more that thing disappears. The harder you try to look happy, the less happy people see you. The harder you try to look rich, the more your poverty shows. Not because people have sharp eyes. But because that kind of effort has a smell. Everyone can sense it. Including yourself.