Tao đậu công ty lớn rồi ngồi khóc trong toilet

Tao nhận mail lúc 4 giờ chiều.

Congratulations. We are pleased to offer you the position of...

Đọc xong tao run tay. Không phải vì vui. Tao không biết mình đang cảm thấy gì.

Đây là công ty tao nộp đơn suốt ba tháng. Sửa CV bảy lần. Mock interview với thằng bạn mỗi tối. Học thuộc cả cách trả lời "Tell me about yourself" cho đến khi nghe lại giọng mình mà muốn nôn.

Tao đậu rồi.

Vậy mà tao đi vào toilet, khóa cửa, ngồi xuống bồn cầu, rồi khóc.

---

Hồi năm ba đại học, có đứa hỏi tao muốn làm gì sau khi ra trường.

Tao nói: "Vào công ty lớn."

Nó hỏi: "Rồi sao?"

Tao nói: "Rồi... lên senior. Rồi lead. Rồi manager."

Nó hỏi: "Rồi sao nữa?"

Tao im. Vì tao không biết. Tao chỉ biết đến đó. Mọi người xung quanh tao đều nói đến đó. Ba tao nói đến đó. Mạng xã hội nói đến đó. Cái roadmap trong đầu tao do người khác vẽ, nhưng tao cứ nghĩ là của mình.

---

Năm nhất tao chọn ngành vì điểm chuẩn cao.

Không phải vì tao thích. Mà vì điểm chuẩn cao nghĩa là ngành đó "ngon." Nghĩa là ra trường dễ xin việc. Nghĩa là lương khởi điểm mười mấy triệu. Nghĩa là khi ai hỏi "con học ngành gì," ba mẹ tao nói được mà không cần giải thích.

Tao không ghét ngành đó. Nhưng tao cũng không thấy gì. Học xong đi thi, thi xong đi thực tập, thực tập xong đi xin việc. Như đi trên băng chuyền. Chân không cần bước mà vẫn tới.

Có lần tao ngồi trong lớp, giảng viên đang giảng một cái gì đó về hệ thống, tao nhìn ra cửa sổ. Nắng chiều vàng. Tao tự hỏi: nếu bây giờ tao đứng dậy đi ra, có ai để ý không?

Tao không đứng dậy. Tao ngồi yên. Ghi bài. Như mọi khi.

---

Hồi đi thực tập, tao gặp một anh ba mươi tuổi. Anh làm ở đó bảy năm. Lương tốt. Chức ổn. Mọi người gọi anh là "trụ cột phòng."

Một bữa đi ăn trưa, anh kéo tao ra nói nhỏ: "Mày biết không, tao vào đây lúc hai mươi ba tuổi. Giống mày bây giờ. Hăng lắm. Nghĩ là sẽ làm vài năm rồi nhảy. Rồi tao không nhảy. Rồi tao có người yêu. Rồi cưới. Rồi có con. Rồi trả góp. Rồi tao ngồi đây."

Tao hỏi: "Anh có thích công việc này không?"

Anh cười. Không trả lời. Cái cười đó tao nhớ đến bây giờ. Nó không buồn, không vui. Nó giống kiểu người ta cười khi nghe một câu hỏi mà đã quá lâu rồi không ai hỏi.

---

Tao đậu công ty lớn.

Ba tao biết tin, gọi điện, giọng run: "Ba tự hào lắm con."

Mẹ tao đăng lên Facebook. Bà ngoại tao gọi chúc mừng. Bạn bè tao nhắn tin: "Ngon quá mày ơi." "Xứng đáng." "Cố lên nhé."

Ai cũng vui.

Tao cũng cười. Cũng cảm ơn. Cũng nói: "Dạ, con cố gắng."

Rồi tao vào toilet. Khóa cửa. Ngồi xuống.

Và tao khóc.

Không phải vì buồn. Không phải vì sợ. Tao khóc vì tao nhận ra một thứ mà tao không dám nói với ai.

Tao không biết mình có muốn cái này không.

---

Tao nhớ hồi mười sáu tuổi, tao thích vẽ.

Vẽ linh tinh. Vẽ mấy con quái vật. Vẽ thành phố tưởng tượng. Vẽ mặt người trên vỏ hộp sữa. Không ai bảo tao vẽ. Tao tự vẽ. Vẽ xong thấy vui. Vui thiệt, không cần ai like.

Rồi năm lớp mười một, ba tao nói: "Vẽ thì sau này làm gì ăn?"

Tao không cãi. Vì ba nói đúng. Vẽ thì làm gì ăn thật. Tao cất mấy cây bút đi. Lâu rồi không mở ra.

Đôi khi tao nghĩ, cái phiên bản mười sáu tuổi đó, nó đang ở đâu. Nó có giận tao không. Hay nó cũng hiểu.

---

Ngày đầu đi làm, tao mặc áo sơ mi trắng. Giày mới. Balo mới. Mọi thứ mới.

Tao ngồi vào bàn. Mở laptop. Đọc email onboarding. Xung quanh ai cũng bận. Ai cũng nhìn vào màn hình.

Tao nhìn quanh phòng. Bốn mươi người. Bốn mươi cái màn hình. Bốn mươi cái lưng cong.

Tao tự hỏi: trong bốn mươi người này, có bao nhiêu người lúc mười sáu tuổi cũng thích một thứ gì đó rồi cất đi?

---

Tao không nghỉ việc.

Tao vẫn đi làm mỗi sáng. Vẫn họp. Vẫn báo cáo. Vẫn cười với đồng nghiệp.

Nhưng tối về, tao mở lại cái hộp bút cũ.

Tao không vẽ gì ghê gớm. Chỉ vẽ linh tinh. Như hồi mười sáu.

Tao không biết nó có nghĩa gì. Tao không biết nó dẫn đến đâu.

Nhưng lần đầu tiên sau mấy năm, tao làm một thứ mà không ai bảo tao làm.

Và tao không khóc.