Tao đếm follower của nó mỗi ngày
I Counted Their Followers Every Single Day
Tao với nó học cùng lớp từ năm nhất.
Cùng khoa. Cùng nhóm đồ án. Cùng thức khuya, cùng ăn mì gói, cùng chửi thầy khó.
Rồi năm ba, nó mở kênh YouTube.
Tao cũng mở.
Nó đăng video đầu tiên. Tao cũng đăng. Nó được ba trăm view. Tao được bốn mươi hai.
Tao nghĩ, không sao. Mới bắt đầu mà.
Tháng sau, nó lên nghìn sub. Tao vẫn loanh quanh chín mươi.
Tao bắt đầu xem video nó kỹ hơn. Không phải để học. Để tìm xem nó hơn tao chỗ nào.
Nó nói chuyện tự nhiên hơn tao à? Hay nó đẹp trai hơn? Hay thuật toán thiên vị?
Tao phân tích thumbnail nó. Tao đọc comment dưới video nó. Tao đếm like.
Mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên không phải mở tin nhắn. Mở kênh nó. Xem hôm qua nó tăng bao nhiêu.
Tao biết con số chính xác. Một nghìn hai trăm bốn mươi ba. Một nghìn ba trăm mười một. Một nghìn bốn trăm.
Còn tao thì một trăm lẻ bảy. Một trăm mười hai. Rồi lại tụt về một trăm lẻ chín.
Tao bắt đầu ghét nó.
Không, không phải ghét. Tao vẫn đi cà phê với nó. Vẫn cười. Vẫn nói "ê, kênh mày dạo này ngon ha." Nó cười, bảo "cũng may mắn thôi."
Tao gật. Nhưng trong bụng tao nghĩ: may mắn cái gì. Mày có gì hơn tao?
Cái đó mới đáng sợ. Tao không ghét nó ở ngoài. Tao ghét nó ở trong đầu tao.
Rồi nó được mời hợp tác với một brand. Đăng story, chụp hình, hashtag. Tao lướt thấy lúc đang nằm trên giường. Trần nhà quạt quay. Tao zoom vào hình nó cười.
Tao tự hỏi: mình đang làm gì?
Không phải lúc đó tao dừng lại. Tao chưa dừng.
Tao đổi chiến lược. Bắt chước phong cách nó. Làm thumbnail giống nó. Nói giọng giống nó. Đăng cùng giờ nó đăng.
Kết quả: vẫn thua.
Và bây giờ tao còn thêm một vấn đề. Tao không biết mình là ai nữa.
Video cũ của tao, tao xem lại, thấy lạ. Đứa đó nói chuyện khác tao bây giờ. Đứa đó có cái gì đó riêng. Hơi vụng, hơi ngượng, nhưng thật.
Đứa bây giờ thì giống bản sao lỗi của thằng bạn.
Một hôm, tao ngồi quán một mình. Mở điện thoại. Lại vào kênh nó. Hai nghìn tám trăm sub. Tao nhìn con số đó, rồi nhìn xuống tay mình cầm ly cà phê.
Tao nhận ra một chuyện.
Tao không thực sự muốn làm YouTube.
Tao muốn thắng nó.
Hai cái đó khác nhau xa lắm.
Nếu tao muốn làm YouTube, tao sẽ vui khi quay video. Tao sẽ nghĩ về nội dung lúc đi bộ. Tao sẽ không cần biết nó bao nhiêu sub.
Nhưng tao không vui. Mỗi lần ngồi quay, tao chỉ nghĩ: cái này có đủ hay bằng video nó không?
Mọi thứ tao làm đều chạy qua một cái filter. Cái filter đó là nó.
Tao nhìn lại xa hơn.
Hồi cấp ba, tao ganh với thằng khác vì nó điểm cao hơn. Tao không thích học, tao thích hơn nó.
Hồi đại học, tao ganh với đứa có bạn gái trước. Tao không thích con đó, tao thích cái cảm giác có trước.
Bây giờ YouTube. Mai mốt sẽ là lương. Là xe. Là nhà. Là con ai giỏi hơn con ai.
Tao thấy nó rõ ràng. Cái vòng lặp.
Mỗi lần tao tưởng mình đang sống, thực ra tao đang chấm điểm. Và cái thang điểm không phải của tao. Nó là của người khác. Thằng nào đứng gần tao nhất, thằng đó thành cái thang.
Tao đổi thang liên tục. Nhưng trò chơi không đổi.
So sánh.
Đo.
Thua.
Cố.
Đo lại.
Vẫn thua.
Ghét.
Tao xóa app YouTube khỏi điện thoại. Không phải vì tao mạnh mẽ gì. Tao mệt.
Mệt kiểu không ngủ được vì trong đầu lúc nào cũng có một con số. Lúc nào cũng có một cái tên. Lúc nào cũng có một phiên bản của người khác đứng cạnh phiên bản của mình, và mình luôn thấp hơn.
Tao không biết mình sẽ mở lại lúc nào. Có thể tuần sau. Có thể tháng sau.
Nhưng tao biết một chuyện.
Lần tới tao mở, tao muốn mở vì tao thích nói. Không phải vì tao muốn hơn ai.
Chưa biết có làm được không.
Chỉ biết lần đầu tiên tao nhìn ra cái vòng.
彼亦一是非，此亦一是非
Bỉ diệc nhất thị phi, thử diệc nhất thị phi
Đằng kia cũng một đúng sai, đằng này cũng một đúng sai.
That side has its right and wrong; this side also has its right and wrong.
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Tề Vật Luận (Thiên 2)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử nói: đằng kia cũng một đúng sai, đằng này cũng một đúng sai. Nghe triết lý, nhưng nôm na là thế này. Mày đang đứng đây, nhìn sang thằng kia, thấy nó đúng, thấy mình sai. Nhưng nếu mày đứng chỗ nó, nhìn lại chỗ mày, chưa chắc nó thấy nó đúng. Biết đâu nó cũng đang nhìn một thằng khác. Cái trò so sánh nó không có đích. Mày tưởng đích là thắng. Nhưng thắng xong thì lại có đứa mới. Lại đo. Lại chạy. Thằng bạn tao hai nghìn tám sub. Biết đâu nó đang nhìn thằng mười nghìn sub mà mất ngủ y như tao. Trang Tử nói cái này hai nghìn năm trước. Ổng thấy người ta cứ chia bên này bên kia, hơn thua, đúng sai. Rồi quên mất chỗ mình đứng. Cái vòng lặp tao thấy hôm ở quán cà phê, có khi ổng thấy từ hồi đó rồi.
Zhuangzi said: over there is also a right and wrong, over here is also a right and wrong. Sounds philosophical, but it's simple. You're standing here, looking at that guy, thinking he's winning and you're losing. But if you stood where he stands, looking back at you, he might not feel like he's winning either. Maybe he's looking at someone else entirely. The comparison game has no finish line. You think the goal is to win. But after you win, there's always someone new. Measure again. Run again. My friend had two thousand eight hundred subscribers. Maybe he was losing sleep over someone with ten thousand, the same way I was losing sleep over him. Zhuangzi said this two thousand years ago. He saw people dividing everything into this side and that side, better and worse, right and wrong. And forgetting where they actually stood. The loop I noticed that day at the cafe, maybe he'd already seen it back then.