Tao đi bộ về nhà mất bốn mươi phút
It Takes Me Forty Minutes to Walk Home
Tao ở trọ cách công ty bốn cây số.
Mọi người chạy xe. Tao cũng chạy xe. Sáng đi, tối về. Mười lăm phút. Nhanh gọn. Không nghĩ gì.
Có hôm xe hết xăng. Tao lười dắt, gửi luôn ở quán cà phê gần công ty. Rồi đi bộ về.
Bốn cây số.
Lúc đầu tao thấy bực. Xa quá. Nóng. Bụi. Mấy cái xe tải chạy qua phả khói vào mặt. Tao cắm đầu đi, cắm tai nghe nhạc, chỉ muốn về cho nhanh.
Được một đoạn, tai nghe hết pin.
Tao tháo ra, nhét túi.
Rồi tao bắt đầu nghe.
Tiếng xe. Tiếng người. Tiếng bà bán xôi kêu "em ơi mua xôi không". Tiếng con nít la hét trong hẻm. Tiếng nhạc bolero từ cái loa rè của tiệm sửa xe.
Tao đi ngang một con hẻm nhỏ. Có ông già ngồi trước nhà, uống trà. Một mình. Cái ghế nhựa thấp lè tè. Ông nhìn tao. Tao nhìn ông. Không ai nói gì. Tao đi tiếp.
Được thêm một đoạn nữa, tao thấy cái cây bàng.
Cây bàng này tao chạy xe ngang mỗi ngày. Mỗi ngày. Mà tao chưa bao giờ thấy nó. Nó to lắm. Tán rộng, che gần hết vỉa hè. Dưới gốc có mấy cái lá rụng, vàng vàng đỏ đỏ.
Tao dừng lại.
Không phải vì mệt. Chỉ là dừng lại.
Tao nhìn cái cây. Rồi nhìn lên trời. Trời chiều, hơi cam cam. Mấy cái đám mây kéo dài, mỏng, như ai vẽ bằng phấn.
Tao đứng đó chắc hai phút.
Rồi đi tiếp.
Qua cái ngã tư gần nhà trọ, có quán bún bò. Tao ăn ở đây hoài mà chưa bao giờ biết tên chị bán. Hôm đó tao nhìn cái bảng hiệu. "Bún Bò Huế Cô Thanh". Cô Thanh. Tao gọi một tô. Ngồi ăn trên cái bàn nhựa, nhìn ra đường.
Mọi người đi qua. Ai cũng vội. Xe máy, xe đạp, mấy đứa học sinh tan trường. Một thằng nhỏ chở bạn, hai đứa cười ha hả, cái cặp đeo lệch vai.
Tao ăn xong. Trả tiền. Đi bộ thêm năm phút nữa là tới nhà trọ.
Mở cửa. Vào phòng. Ngồi xuống.
Bốn mươi phút.
Bốn mươi phút mà tao thấy nhiều hơn cả tuần chạy xe qua con đường đó.
---
Hôm sau tao lấy xe về. Mười lăm phút. Qua cái cây bàng, qua quán cô Thanh, qua con hẻm ông già uống trà. Không thấy gì. Chỉ thấy đèn đỏ, đèn xanh, cái đít xe phía trước.
Tao về tới nhà. Nhanh hơn. Nhưng trống hơn.
---
Từ đó, thỉnh thoảng tao đi bộ về.
Không phải ngày nào cũng đi. Tao không kỷ luật đến mức đó. Nhưng tuần một hai lần, khi trời không mưa, khi tao không quá mệt, tao gửi xe ở công ty rồi đi bộ.
Bốn mươi phút.
Mỗi lần đi, tao thấy một thứ khác.
Có hôm tao thấy con mèo nằm trên nóc xe. Có hôm tao thấy hai vợ chồng cãi nhau trước cửa nhà, rồi năm phút sau ông chồng đi mua đồ ăn về. Có hôm tao thấy thằng nhỏ bán vé số đứng nhìn mấy đứa khác chơi đá banh trong hẻm.
Tao không làm gì cả. Chỉ đi. Chỉ thấy.
---
Thằng bạn tao hỏi: "Mày đi bộ về chi cho mệt? Grab có mười mấy ngàn".
Tao không biết trả lời sao.
Nói "tao thích" thì cũng không hẳn. Có hôm nóng muốn chết. Có hôm chân mỏi. Có hôm tao chỉ muốn về nằm.
Nhưng mỗi lần đi xong, tao thấy... nhẹ.
Không phải nhẹ kiểu vui vẻ, hạnh phúc. Nhẹ kiểu... tao biết mình đang ở đây. Trên con đường này. Lúc này. Chân tao đang bước. Gió đang thổi. Trời đang tối dần.
Tao đang sống.
Nghe ngu, phải không? Ai chẳng đang sống.
Nhưng mà mười lăm phút chạy xe, tao không thấy mình sống. Tao chỉ thấy mình đang di chuyển từ điểm A đến điểm B. Đang chờ đèn đỏ. Đang tránh cái ổ gà. Đang nghĩ tối nay ăn gì.
Bốn mươi phút đi bộ, tao không nghĩ gì cả. Hoặc nghĩ lung tung. Nhưng tao thấy mọi thứ.
Cái cây. Con mèo. Ông già. Bầu trời.
Mấy thứ đó không quan trọng. Nhưng tao thấy chúng.
Và không hiểu sao, chỉ cần thấy, là đủ.
---
Hôm qua tao đi bộ về. Trời mưa nhỏ. Tao không mang dù.
Ướt.
Nhưng tao cứ đi.
Mưa rơi trên mặt. Trên vai. Trên đường. Mấy cái xe chạy qua, nước bắn lên.
Tao đi ngang cái cây bàng. Lá ướt, bóng loáng dưới đèn đường.
Đẹp thật.
Tao đi tiếp. Bốn mươi phút. Về tới nhà, thay đồ, pha ly mì.
Ngồi ăn mì, nhìn ra cửa sổ.
Mưa vẫn rơi.
Tao không biết ngày mai sẽ ra sao. Không biết tháng sau có tiền đóng trọ không. Không biết mình sẽ làm cái nghề này bao lâu.
Nhưng tối nay, tao đã đi bốn mươi phút.
Và tao đã thấy cái cây bàng ướt mưa.
Vậy là đủ.
千里之行，始於足下
Thiên lý chi hành, thủy ư túc hạ
Đường ngàn dặm bắt đầu từ dưới chân.
A journey of a thousand miles begins with a single step.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 64
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói ngàn dặm bắt đầu từ một bước chân. Nghe thì tưởng ổng nói chuyện lớn lao. Mục tiêu, ước mơ, hành trình vĩ đại. Nhưng mà không. Ổng nói đúng cái bước chân đó thôi. Cái bước chân đầu tiên. Cái bước chân đang bước. Không phải ngàn dặm phía trước. Không phải đích đến. Mà là cái chân đang chạm đất lúc này. Thằng trong chuyện, nó không đi bộ để tập thể dục, để giác ngộ, để sống healthy. Nó đi vì xe hết xăng. Rồi nó thấy cái cây bàng. Rồi nó thấy ông già uống trà. Rồi nó thấy trời chiều. Mỗi bước chân không đưa nó đến đâu cả. Bốn cây số vẫn là bốn cây số. Nhưng mỗi bước chân cho nó thấy mình đang ở đây. Đang sống. Ngàn dặm không quan trọng. Cái bước chân dưới chân mới quan trọng.
Laozi said a journey of a thousand miles begins with a single step. Sounds like he's talking about big things. Goals, dreams, grand journeys. But he's not. He's talking about that one step. The step you're taking right now. Not the thousand miles ahead. Not the destination. Just your foot touching the ground at this moment. The guy in the story didn't walk to exercise, to find enlightenment, to live a healthier life. He walked because his bike ran out of gas. Then he noticed a sea almond tree. Then an old man drinking tea. Then the evening sky. Each step didn't take him anywhere special. Four kilometers is still four kilometers. But each step showed him he was here. Alive. The thousand miles don't matter. The step under your foot right now, that's what matters.