Tao hai mươi tuổi và tao chưa bao giờ thực sự ở đây
I Was Twenty and I Had Never Really Been Here
Hôm đó tao ngồi ở quán cà phê cạnh trường.
Không có việc gì đặc biệt. Chỉ là một buổi sáng thứ Ba bình thường. Tao order một ly cà phê sữa, mở laptop, cắm tai nghe.
Rồi tao ngồi đó ba tiếng.
Không làm gì cả.
Không phải vì tao lười. Tao mở mười mấy tab. Tao đọc tin tức. Tao lướt Instagram. Tao xem review một cái máy ảnh tao không có tiền mua. Tao đọc thread Reddit về người ta chia sẻ những điều hối tiếc lúc hai mươi tuổi.
Ba tiếng trôi qua.
Tao đứng dậy, trả tiền, đi ra ngoài.
Và tao không nhớ gì về ba tiếng đó cả.
Như thể tao không có ở đó.
---
Tao hai mươi tuổi.
Người ta hay nói đây là quãng đẹp nhất đời người. Tao nghe câu đó nhiều đến mức tao bắt đầu tin. Rồi tao bắt đầu lo. Vì nếu đây là quãng đẹp nhất mà tao đang cảm thấy như vậy, thì sau này sẽ ra sao.
Cái cảm giác đó là gì tao cũng không mô tả được rõ.
Chỉ là mỗi ngày trôi qua, tao có cảm giác mình không thực sự sống ngày đó. Tao có mặt. Tao ăn, ngủ, đi học, về nhà. Nhưng cái gọi là "sống" thì tao không chắc.
Như xem phim mà không tắt điện thoại. Mắt nhìn màn hình lớn nhưng đầu ở chỗ khác.
---
Tao có một đứa bạn tên Khoa.
Nó học cùng lớp tao. Người thường thôi, không đặc biệt gì. Nhưng nó có một thứ tao để ý.
Nó hay dừng lại.
Kiểu như, bọn tao đang đi bộ từ lớp ra căng tin, tao đang nghĩ tối nay ăn gì, ngày mai có bài nộp chưa, cuối tuần đi đâu. Còn nó thì dừng lại giữa đường, nhìn lên cái cây ven hành lang, nói "cái cây này ra hoa rồi mày ơi."
Tao nhìn theo.
Ừ, hoa trắng nhỏ li ti.
Tao không để ý lần nào trước đó, dù tao đi qua cái cây đó mỗi ngày.
Tao hỏi nó: "Mày hay để ý mấy thứ này lắm hả?"
Nó nói: "Không phải hay để ý. Chỉ là tao đang ở đây."
Tao không hiểu câu đó lúc đó.
---
Có một đêm tao không ngủ được.
Không phải vì lo lắng gì to tát. Chỉ là tao nằm đó và tao nhận ra mình không nhớ ngày hôm nay mình đã làm gì.
Tao nghĩ lại.
Sáng dậy, ăn sáng, đi học. Ngồi trong lớp, mở điện thoại dưới bàn. Ra ngoài, ngồi quán, lướt mạng. Về nhà, ăn cơm, xem video. Nằm xuống.
Vậy thôi.
Tao sống một ngày mà không có một khoảnh khắc nào tao thực sự ở trong đó.
Tao hỏi mình: hôm nay mình có cảm thấy gì không?
Không nhớ.
Hôm nay mình có nhìn thấy gì không?
Không nhớ.
Hôm nay mình có nghe thấy gì không?
Không nhớ.
Như thể tao đã tắt đi từ sáng đến tối rồi bật lại lúc nằm xuống giường.
---
Tao bắt đầu để ý.
Không phải vì ai bảo. Chỉ vì cái đêm đó tao sợ.
Sợ rằng nếu cứ như vậy, tao sẽ hai mươi lăm tuổi và không nhớ mình đã sống những năm đó như thế nào. Rồi ba mươi. Rồi bốn mươi. Rồi một ngày nào đó nhìn lại và thấy một khoảng trống dài.
Hôm sau tao đi học.
Lần đầu tiên tao không cắm tai nghe trên đường.
Tao nghe tiếng xe. Tiếng người. Tiếng gió. Tao nhìn mấy người đi ngược chiều. Tao để ý một bà bán bánh mì đứng ở góc đường, mặt bà mệt nhưng tay bà vẫn thoăn thoắt gói bánh cho khách.
Tao không biết bà tên gì. Tao không biết bà đang nghĩ gì.
Nhưng tao thấy bà.
Và cái đó, lần đầu tiên sau nhiều ngày, làm tao cảm thấy mình đang ở đây.
---
Tao không thành người khác sau đó.
Tao vẫn lướt điện thoại. Vẫn có những ngày trôi qua như nước. Vẫn ngồi quán cà phê ba tiếng không làm gì.
Nhưng thỉnh thoảng tao dừng lại.
Nhìn lên cái cây.
Nghe tiếng mưa.
Nhớ ra mình đang thở.
Và tao nghĩ, có lẽ đó là cái mà thằng Khoa muốn nói.
Không phải sống cho to, sống cho đầy, sống cho ý nghĩa.
Chỉ là, đang ở đây.
Sống như thể mày đang sống lần thứ hai, và lần đầu mày đã sống sai hết.
Begin at once to live, and count each separate day as a separate life.
— Seneca, Letters to Lucilius, Thư 101
Diễn giải
Interpretation
Marcus Aurelius nói sống như thể đây là lần đầu và lần cuối mày sống khoảnh khắc này. Không phải sống cho to. Không phải làm gì cho vĩ đại. Chỉ là, đừng để khoảnh khắc đó trôi qua mà mày không có trong đó. Thằng Khoa không giải thích gì. Nó chỉ nhìn lên cái cây có hoa. Vậy thôi. Nhưng cái đó là thứ mà người ta hay quên nhất khi còn trẻ, khi còn đang bận lo cho tương lai đến mức quên mất hiện tại đang xảy ra ngay trước mắt. Hai mươi tuổi. Đang ở đây. Đó là đủ để bắt đầu.
Marcus Aurelius said to live as though this is the first and last time you will ever live this moment. Not to live grandly. Not to do something remarkable. Just, don't let the moment pass while you're somewhere else. Khoa didn't explain anything. He just looked up at the tree with flowers. That was it. But that's the thing people forget most easily when they're young, when they're too busy worrying about the future to notice the present unfolding right in front of them. Twenty years old. Being here. That's enough to start.