Tao nghỉ việc rồi không biết giới thiệu mình là ai
I quit my job and didn't know how to introduce myself anymore
Tao làm ở agency được hai năm.
Không phải ghét. Cũng không phải yêu. Chỉ là mỗi sáng thức dậy, tao thấy mình giống cái máy hơn là người.
Nhưng tao có danh thiếp. Có chức danh. Có cái tên công ty để điền vào ô "Nơi công tác" mỗi khi ai hỏi.
Tao nghỉ vào một ngày thứ Sáu. Không drama. Không cãi nhau với sếp. Không bức xúc gì ghê gớm. Chỉ là tao ngồi trong phòng họp, nghe thằng lead trình bày slide, rồi tự nhiên tao nhìn xuống tay mình.
Tay tao đang gõ bàn. Gõ đều. Như đếm nhịp chờ hết giờ.
Tao nghĩ, mình đang đếm ngược cái gì vậy?
Thứ Hai tuần sau, tao nộp đơn.
---
Tuần đầu tiên nghỉ, tao thấy nhẹ.
Ngủ đến mười giờ. Pha cà phê. Ngồi ban công. Đọc sách. Tao nghĩ, đây mới là sống.
Tuần thứ hai, tao bắt đầu thấy lạ.
Không phải buồn. Không phải sợ. Mà là trống.
Tao mở điện thoại. Lướt Facebook. Thấy đứa bạn cũ đăng ảnh team building. Thấy thằng đồng nghiệp cũ được promote. Tao không ghen. Nhưng tao thấy mình không thuộc về đâu hết.
Trước đây, mỗi khi ai hỏi "Mày làm gì?", tao nói "Tao làm content ở XYZ." Xong. Gọn. Người ta gật đầu, hiểu ngay.
Bây giờ, câu đó không còn nữa.
Tao thử nói "Tao đang nghỉ, tìm hướng mới." Nhưng nói xong tao thấy thiếu. Như thiếu một cái gì đó để bám vào.
---
Tuần thứ ba, tao đi uống cà phê với mấy đứa bạn đại học.
Bàn sáu đứa. Đứa nào cũng có chuyện để kể. Thằng Hùng mới vào ngân hàng. Con Linh đang làm master ở Đà Nẵng. Thằng Khoa startup, thua lỗ, nhưng ít ra nó có cái để nói.
Đến lượt tao.
"Mày giờ làm gì?"
Tao cười. "Tao đang... chưa biết."
Im lặng một giây. Rồi thằng Hùng nói "Ờ, cứ từ từ." Rồi chuyển sang chuyện khác.
Không ai ác ý. Nhưng tao thấy mình vừa biến mất khỏi cuộc trò chuyện.
Không phải vì tụi nó không quan tâm. Mà vì tao không có gì để đặt lên bàn.
Tao về nhà, nằm trên giường, nhìn trần nhà.
Tao tự hỏi, nếu bỏ cái chức danh đi, bỏ cái công ty đi, bỏ cái lương đi, thì tao là ai?
Câu hỏi đó nặng hơn tao tưởng.
---
Tao bắt đầu để ý một thứ.
Hai năm qua, tao không phải "tao làm content." Tao là "content creator ở XYZ." Cái tên công ty, cái chức danh, cái lương, nó không chỉ là công việc. Nó là cái vỏ tao mặc lên mỗi ngày.
Mỗi khi ai hỏi tao là ai, tao đưa cái vỏ đó ra. Và tao tin đó là mình.
Bây giờ cái vỏ không còn, tao đứng trơ ra.
Không phải tao mất việc. Tao mất cái thứ tao dùng để định nghĩa mình.
---
Tuần thứ tư, tao ngồi viết.
Không phải viết content. Không phải viết cho ai. Tao viết cho tao.
Tao viết về hồi nhỏ. Về cái cảm giác ngồi sau xe ba, đi qua cầu, gió thổi mát mặt. Về lần đầu tiên tao đọc được một cuốn sách mà quên hết thời gian. Về cái đêm tao ngồi trên sân thượng ký túc xá, nhìn thành phố sáng đèn, thấy mình nhỏ xíu mà không sợ.
Tao viết được ba trang.
Đọc lại, tao thấy trong đó có một thằng tao không gặp lâu rồi. Thằng đó không có danh thiếp. Không có chức danh. Không có gì để trả lời câu "Mày làm gì?"
Nhưng nó có mặt.
---
Tao không nói nghỉ việc là đúng. Tao cũng không nói đi làm là sai.
Tao chỉ nói, có một khoảng trống giữa lúc tao bỏ cái vỏ cũ xuống và lúc tao nhìn thấy mình bên dưới.
Khoảng trống đó, không ai chuẩn bị cho tao cả.
Và trong khoảng trống đó, tao mới bắt đầu hỏi đúng câu hỏi.
Không phải "Tao nên làm gì tiếp?"
Mà là "Tao là cái gì, nếu không có gì để bám vào?"
---
Tao vẫn chưa có câu trả lời.
Nhưng ít ra tao biết câu hỏi đó tồn tại.
Hồi trước, tao không biết.
Bạn muốn biết mình thật sự như thế nào? Hãy nhìn lúc gặp khó khăn.
You want to know who you really are? Look at how you respond when things go wrong.
— Seneca, On Providence
Diễn giải
Interpretation
Seneca nói, mày muốn biết mình thật sự là ai không? Lấy hết đi. Lấy hết cái áo, cái mũ, cái danh thiếp, cái chức, cái lương. Lấy hết cái người khác gọi mày bằng. Rồi nhìn coi còn gì. Thằng trong chuyện, nó không bị ai lấy. Nó tự bỏ. Nhưng kết quả giống nhau. Khi không còn gì để giới thiệu, nó mới thấy mình trống. Cái trống đó không phải là không có gì. Cái trống đó là chỗ mà trước giờ nó chưa bao giờ nhìn vào. Vì lúc nào cũng có thứ gì đó che lên trên. Seneca không nói lấy hết đi rồi mày sẽ tìm thấy mình. Ổng nói lấy hết đi rồi mày mới bắt đầu nhìn. Nhìn thấy hay không, chuyện khác. Nhưng ít ra, lần đầu tiên mày chịu nhìn.
Seneca said, you want to know who you really are? Take everything away. The clothes, the hat, the business card, the title, the salary. Take away everything others call you by. Then look at what's left. The guy in the story, nobody took anything from him. He walked away on his own. But the result was the same. When there was nothing left to introduce himself with, he finally saw the emptiness. That emptiness isn't nothing. It's the place he never looked at before. Because there was always something covering it up. Seneca didn't say take everything away and you'll find yourself. He said take everything away and you'll finally start looking. Whether you see anything or not, that's another matter. But at least, for the first time, you're willing to look.