Tao ngồi giữa đám đông mà không ai biết tao đang nghĩ gì
I Sat in a Crowd and No One Knew What I Was Thinking
Hồi cấp ba tao nghĩ lên đại học sẽ khác.
Tao nghĩ sẽ gặp được mấy đứa giống mình. Mấy đứa cũng thức khuya đọc sách linh tinh, cũng hay nghĩ vớ vẩn, cũng không thích nhậu mà thích ngồi im.
Rồi tao lên Sài Gòn.
Năm nhất, tao ở ký túc xá. Phòng sáu đứa. Tối nào cũng ồn. Đứa thì chơi game, đứa thì gọi điện cho người yêu, đứa thì mở nhạc. Tao nằm trên giường tầng, đeo tai nghe, giả vờ nghe nhạc. Thật ra tao không mở gì. Tao chỉ muốn yên.
Tao không ghét tụi nó. Tụi nó bình thường. Vui vẻ. Hay rủ tao đi ăn, đi chơi. Tao cũng đi. Nhưng mỗi lần đi về, tao mệt hơn lúc chưa đi.
Có lần cả phòng kéo nhau đi karaoke. Sinh nhật thằng Hùng. Tao ngồi góc, cầm mic nhưng không hát. Tụi nó hát "Tình thôi xót xa" rồi ôm nhau cười. Tao cũng cười. Nhưng cái cười đó không phải từ bên trong.
Tao bắt đầu để ý. Mỗi lần tao cười, tao đều kiểm tra trước. Cười vì thật sự thấy vui, hay cười vì mọi người đang cười?
Phần lớn là vế sau.
Năm hai tao ra ngoài thuê trọ. Một mình. Phòng mười hai mét vuông, cái quạt, cái bàn, cái giường. Tao tưởng sẽ thấy thoải mái hơn. Đúng là yên hơn. Nhưng cái yên đó không giống tao tưởng tượng.
Nó trống.
Tao nằm nhìn trần nhà. Không buồn. Không vui. Chỉ trống. Như cái phòng này. Mười hai mét vuông mà rộng quá.
Tao bắt đầu đi cà phê một mình. Ngồi góc, cắm mặt vào laptop, giả vờ làm bài. Thật ra tao ngồi đó để nghe tiếng người. Không cần nói chuyện với ai. Chỉ cần nghe tiếng người xung quanh, tao thấy bớt trống.
Kỳ lạ. Tao không muốn ở cạnh ai, nhưng tao cũng không chịu nổi khi hoàn toàn một mình.
Tao có một đứa bạn tên Linh. Quen trên mạng. Nó ở Hà Nội. Tao với nó nhắn tin mỗi ngày. Nói đủ thứ. Nói về phim, về sách, về mấy thứ vớ vẩn. Có lần tao nhắn nó lúc ba giờ sáng: "Mày có bao giờ thấy mình không giống ai xung quanh không?"
Nó reply: "Có. Suốt."
Tao thấy nhẹ. Không phải vì nó nói gì hay. Mà vì có người cũng vậy.
Nhưng rồi tao nghĩ tiếp. Nếu tao chỉ kết nối được với một đứa ở cách tao hai ngàn cây số, qua màn hình điện thoại, thì cái đó có phải là kết nối không? Hay chỉ là hai đứa cô đơn tìm thấy nhau rồi gọi đó là bạn?
Tao không biết.
Cuối năm hai, lớp tổ chức đi Đà Lạt. Ba mươi đứa. Tao đi vì không muốn thành đứa duy nhất không đi. Trên xe, tụi nó hát, chụp hình, quay TikTok. Tao ngồi hàng cuối, nhìn ra cửa kính.
Đà Lạt đẹp. Lạnh. Sương mù. Tối đó cả nhóm ngồi quanh lửa trại. Uống bia, kể chuyện. Thằng Đức kể chuyện tình cũ. Con Hương kể chuyện gia đình. Ai cũng cười, ai cũng khóc. Tao ngồi nghe. Tao cũng cười. Tao cũng gật đầu.
Nhưng đến lượt tao, tao không biết kể gì.
Không phải tao không có chuyện. Tao có. Nhưng mấy chuyện của tao, tao không biết kể kiểu nào cho mọi người hiểu. Nó không phải chuyện tình cũ. Không phải chuyện gia đình. Nó là cái cảm giác đi giữa đám đông mà thấy mình đang xem phim. Mọi người là diễn viên. Tao là khán giả. Ngồi trong rạp. Một mình.
Tao nói: "Tao không có gì kể."
Tụi nó cười, nói: "Thằng này bí ẩn quá."
Tao cũng cười.
Đêm đó tao ra ngoài hiên ngồi. Đà Lạt hai giờ sáng, lạnh cắt. Tao ngồi co ro, nhìn sương. Bên trong tụi nó vẫn cười. Tao nghe tiếng cười vọng ra. Nó ấm. Nhưng nó không phải của tao.
Tao tự hỏi: tao bị sao? Tao không ghét ai. Tao không giận ai. Tao chỉ không thấy mình thuộc về đâu.
Có lần tao đọc một bài trên mạng, nói về introvert. Tao nghĩ: ừ, chắc tao introvert. Nhưng rồi tao thấy mấy đứa introvert khác, tụi nó vẫn có nhóm bạn thân. Vẫn có người hiểu. Tao thì không.
Không phải không ai muốn hiểu tao. Mà tao không biết cách để người ta hiểu.
Hay có khi, tao sợ bị hiểu.
Vì nếu ai đó hiểu tao, rồi đi, thì cái trống đó sẽ lớn hơn cái trống bây giờ.
Nên tao giữ nguyên. Ngồi giữa đám đông. Cười đúng lúc. Gật đầu đúng chỗ. Về nhà. Đóng cửa. Nằm xuống.
Mười hai mét vuông.
Cái quạt quay.
Tao nhìn trần nhà.
Đêm nay cũng giống đêm qua. Đêm qua cũng giống đêm kia.
Tao hai mươi tuổi. Tao có bạn. Tao có lớp. Tao có phòng trọ. Tao có điện thoại.
Nhưng tao không có chỗ nào để đặt cái phần thật nhất của mình xuống.
Tao không biết cái phần đó hình dạng ra sao. Chỉ biết nó nặng. Và tao mang nó đi khắp nơi mà không ai thấy.
我獨異於人，而貴食母
Ngã độc dị ư nhân, nhi quý thực mẫu
Riêng ta khác mọi người, vì ta quý Mẹ nuôi muôn loài.
I alone am different from others — I value being nourished by the Mother.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 20
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói ổng khác mọi người. Ai cũng rõ ràng, ai cũng sáng sủa, ai cũng biết mình muốn gì. Còn ổng thì mờ mịt, lờ đờ, trôi như không biết về đâu. Nhưng ổng không nói điều đó như than thở. Ổng nói như đang kể một sự thật. Rồi ổng nói: cái khác biệt đó, ổng quý nó. Vì nhờ nó mà ổng bám vào gốc, vào cái nguồn nuôi sống mọi thứ, cái mà ổng gọi là Mẹ, là Đạo. Thằng nhóc hai mươi tuổi ngồi ngoài hiên Đà Lạt lúc hai giờ sáng chắc không biết Lão Tử. Nhưng cái cảm giác đó giống nhau. Đi giữa đám đông mà thấy mình ở ngoài. Không phải vì mình ghét ai. Mà vì mình nhìn thế giới bằng con mắt khác. Cái khác đó không phải bệnh. Nó nặng, nhưng có khi chính nó là thứ giữ mày không bị trôi theo dòng.
Laozi said he was different from everyone. Everyone else was clear, bright, knew what they wanted. He was murky, drifting, like he didn't know where he was going. But he didn't say it like a complaint. He said it like a fact. Then he said: that difference, he treasured it. Because it kept him rooted in the source, in what nourishes everything, what he called the Mother, the Dao. The twenty-year-old kid sitting on a porch in Da Lat at two in the morning probably never heard of Laozi. But the feeling was the same. Walking through a crowd and feeling outside of it. Not because you hate anyone. But because you see the world through different eyes. That difference isn't a disease. It's heavy, yes. But maybe it's the very thing that keeps you from being swept away by the current.