Tao thích nó hai năm mà chưa nói một câu
Two years of liking her and I never said a word
Tao thích nó từ năm nhất đại học.
Lần đầu thấy nó trong buổi sinh hoạt đầu khóa. Nó ngồi hàng ba, mặc áo trắng, tóc buộc đuôi ngựa. Nó cười với đứa bạn bên cạnh. Tao ngồi hàng bảy, nhìn xuống, rồi nhìn lại.
Không biết vì sao. Nhưng từ hôm đó tao để ý nó.
Tao biết nó học lớp nào, ở ký túc xá phòng mấy, hay ăn ở quán cơm nào. Không phải tao theo dõi. Chỉ là tao để ý. Mà cũng có thể là theo dõi, tao không phân biệt được.
Nó hay ngồi ở thư viện tầng hai, góc trái, gần cửa sổ. Tao cũng bắt đầu ngồi thư viện tầng hai. Không phải góc trái. Tao ngồi phía đối diện, đủ xa để nhìn mà không bị phát hiện.
Mấy thằng bạn tao biết. Chúng nó cười.
"Thích thì nói đi. Ngồi đó nhìn hoài như thằng khùng."
Tao cười theo. Rồi không nói gì.
Tao không biết nói gì. Thật sự không biết. Tao nghĩ đi nghĩ lại cả trăm lần. Mở tin nhắn lên, gõ mấy chữ, rồi xóa. Gõ lại, xóa lại. Cuối cùng tắt điện thoại đi ngủ.
Tao sợ gì? Tao cũng không rõ.
Có lẽ sợ nó từ chối. Mà cũng có lẽ sợ nó đồng ý. Vì nếu nó đồng ý thì tao phải làm gì tiếp? Tao chưa bao giờ yêu ai. Tao không biết yêu là phải làm gì.
Nên tao chọn cách an toàn nhất. Không làm gì cả.
Năm nhất qua. Năm hai bắt đầu.
Nó vẫn ngồi thư viện tầng hai. Tao vẫn ngồi phía đối diện.
Có lần nó nhìn sang. Tao cúi xuống. Tim đập nhanh, mặt nóng, tay run. Như thằng ngốc.
Có lần tao đi ngang nó ở hành lang. Nó cười gật đầu chào. Tao cũng gật đầu. Miệng mấp máy mà không ra tiếng. Nó đi rồi, tao đứng đó mấy giây, tự chửi mình.
Bạn tao, thằng Hùng, nó bảo:
"Mày biết vấn đề của mày là gì không? Mày muốn nó thích mày trước. Mày muốn chắc chắn rồi mới dám bước. Nhưng đời đâu có vậy."
Tao biết nó nói đúng. Nhưng biết đúng khác với làm được.
Tao bắt đầu tưởng tượng. Tưởng tượng tao với nó đi ăn chung. Tưởng tượng tao với nó ngồi xem phim. Tưởng tượng tao cầm tay nó đi dọc con đường trước cổng trường. Trong đầu tao, mọi thứ đẹp lắm. Hoàn hảo. Không ai bị từ chối, không ai bị tổn thương.
Nhưng đó là trong đầu.
Còn ngoài đời, tao vẫn là thằng ngồi phía đối diện thư viện, giả vờ đọc sách.
Giữa năm hai, tao thấy nó đi với một thằng.
Thằng đó cao, trắng, hay cười. Nó xách cặp cho nó. Nó mua trà sữa cho nó. Nó đứng đợi nó trước cổng thư viện.
Tao nhìn. Bụng tao quặn lại.
Tao muốn giận. Nhưng giận ai? Thằng đó không làm gì sai. Nó cũng không làm gì sai. Người sai là tao. Tao có hai năm. Hai năm để nói một câu. Mà tao không nói.
Thằng Hùng biết chuyện. Nó không cười. Nó chỉ im.
Rồi nó nói:
"Thằng đó, mày biết nó khác mày chỗ nào không? Nó không giỏi hơn mày. Không đẹp trai hơn mày. Nó chỉ dám nói. Vậy thôi."
Tối đó tao nằm trong phòng trọ, tắt đèn, nhìn trần nhà.
Tao nghĩ về hai năm. Hai năm tao ngồi nhìn nó. Hai năm tao tưởng tượng. Hai năm tao chờ đợi một cái gì đó tự xảy ra mà không cần tao phải liều.
Tao gọi đó là "thích". Nhưng thật ra, tao thích cái cảm giác thích. Tao thích cái an toàn của việc thích thầm. Không ai biết thì không ai cười. Không nói ra thì không bị từ chối.
Nhưng cũng không có gì xảy ra.
Tao nhớ có lần đọc ở đâu đó, người ta nói tình yêu là dũng cảm. Hồi đó tao không hiểu. Dũng cảm cái gì? Thích một người thì thích thôi, có gì phải dũng cảm.
Bây giờ tao hiểu.
Dũng cảm là nói ra khi chưa biết câu trả lời. Dũng cảm là chấp nhận mình có thể bị từ chối. Dũng cảm là bước ra khỏi cái ghế phía đối diện thư viện, đi sang góc trái, ngồi xuống, và nói: "Ê, tao tên là..."
Tao đã không làm.
Bây giờ, thỉnh thoảng tao vẫn thấy nó trên mạng xã hội. Nó với thằng đó vẫn bên nhau. Nó cười trong ảnh. Cười thật.
Tao không buồn nữa. Nhưng mỗi lần thấy, tao lại nghĩ về cái ghế phía đối diện thư viện.
Và tao tự hỏi. Bao nhiêu thứ trong đời tao, tao cũng đang ngồi phía đối diện như vậy. Nhìn từ xa. Chờ đợi. Không dám bước tới.
Không phải vì không thích đủ nhiều.
Mà vì sợ.
Nếu mày muốn được yêu, hãy yêu.
If you wish to be loved, love.
— Seneca, Letters to Lucilius, Thư 9
Diễn giải
Interpretation
Seneca nói một câu ngắn gọn: muốn được yêu thì yêu đi. Nghe đơn giản. Nhưng mà nghĩ lại, đa số chúng ta không làm vậy. Tao muốn nó thích tao, nhưng tao không dám thích nó trước. Tao muốn nó mở lòng, nhưng tao đóng chặt cửa. Tao muốn chắc chắn mình không bị đau rồi mới dám bước ra. Nhưng tình yêu nó không bán bảo hiểm. Không có gói nào đảm bảo mày không bị từ chối. Cái giá của việc yêu là có thể bị tổn thương. Cái giá của việc không yêu là không có gì cả. Thằng kia nó không hơn tao cái gì. Nó chỉ chịu trả cái giá đó. Còn tao thì không.
Seneca said something short: if you want to be loved, love. Sounds simple. But think about it, most of us don't do that. I wanted her to like me, but I didn't dare to like her first. I wanted her to open up, but I kept my door shut. I wanted to be sure I wouldn't get hurt before stepping out. But love doesn't sell insurance. There's no package that guarantees you won't be rejected. The price of loving is the possibility of pain. The price of not loving is nothing at all. That guy wasn't better than me in any way. He just agreed to pay that price. I didn't.