Tao viết bio Instagram mười lăm phút mà không biết viết gì
I Spent Fifteen Minutes Writing My Instagram Bio and Had Nothing to Say
Tao hai mươi hai tuổi.
Hôm đó tao tạo lại tài khoản Instagram. Xóa cái cũ vì thấy cringe. Ảnh cũ, caption cũ, con người cũ. Tao muốn bắt đầu lại.
Tải app. Đăng ký. Chọn ảnh đại diện. Xong.
Rồi đến cái bio.
Tao gõ: "Yêu cà phê, thích du lịch, sống là chính mình."
Đọc lại. Xóa.
Gõ tiếp: "22. Sài Gòn. Đang tìm kiếm bản thân."
Đọc lại. Xóa.
"Creative soul. Old soul in a young body."
Xóa.
Tao ngồi nhìn cái ô trống đó mười lăm phút. Mười lăm phút mà không viết nổi hai dòng về chính mình.
Không phải tao không biết viết. Tao viết essay, viết báo cáo, viết tin nhắn cho crush dài cả trang. Nhưng viết về mình, hai dòng thôi, tao bí.
Vì mỗi câu tao gõ ra, tao đều thấy nó không phải mình.
Tao có thật sự thích cà phê không? Hay tao thích cái cảm giác ngồi quán cà phê, chụp ảnh, đăng story? Tao có thật sự thích du lịch không? Hay tao thích có ảnh check-in để người ta biết tao đi đây đi đó?
Tao gọi cho thằng Hùng.
"Mày viết bio gì trên Instagram?"
"Tao không có bio. Để trống."
"Sao?"
"Lười."
Thằng Hùng lười thiệt. Nhưng tao thấy nó sống thoải mái hơn tao. Nó không cần ai biết nó là ai. Nó đi chơi không chụp ảnh. Ăn ngon không đăng. Buồn thì buồn, không viết status.
Tao thì khác.
Tao cần người ta biết tao vui. Tao cần người ta biết tao đang sống một cuộc đời thú vị. Tao cần cái bio đó để nói với thế giới: đây, tao là người như thế này.
Nhưng tao là người như thế nào?
Tao nhớ hồi cấp ba, tao chơi với nhóm bạn thích nhạc indie. Tao nghe indie. Mặc đồ vintage. Nói chuyện về những ban nhạc không ai biết. Tao nghĩ đó là mình.
Lên đại học, tao chơi với nhóm khác. Nhóm này thích gym, thích hustle, thích đọc sách self-help. Tao bắt đầu dậy lúc năm giờ sáng. Uống nước chanh. Đọc Atomic Habits. Viết journal. Tao nghĩ đó là mình.
Rồi tao quen một đứa con gái thích nghệ thuật. Tao bắt đầu đi xem triển lãm. Mua sách về typography. Follow mấy trang design trên Instagram. Tao nghĩ đó là mình.
Bây giờ ngồi đây, tao không biết cái nào là mình.
Hay không có cái nào là mình cả.
Tao chỉ đang mặc đồ của người khác. Mỗi giai đoạn một bộ. Bộ nào cũng vừa, nhưng không bộ nào là của tao.
Tao kể chuyện này cho con Linh nghe. Nó cười.
"Mày nghĩ nhiều quá. Thích gì thì viết đó."
"Nhưng tao không biết mình thích gì."
"Thì viết vậy đi. 'Không biết mình thích gì.' Cũng được mà."
Tao cười. Nhưng tao biết nó không hiểu.
Vấn đề không phải cái bio. Vấn đề là tao đã sống hai mươi hai năm mà chưa bao giờ dừng lại hỏi: cái gì trong đầu tao là của tao, cái gì là tao copy từ người khác?
Câu trả lời làm tao sợ. Vì có thể phần lớn là copy.
Cái cách tao nói chuyện. Copy từ mấy đứa tao chơi cùng. Cái cách tao ăn mặc. Copy từ người tao theo dõi. Cái cách tao nghĩ về thành công. Copy từ sách tao đọc. Cái cách tao yêu. Copy từ phim tao xem.
Vậy bỏ hết đi thì còn gì?
Tao không biết.
Và cái không biết đó, nó nặng hơn tao tưởng.
Tao để cái bio trống. Đăng một tấm ảnh. Tấm ảnh chụp cái bàn làm việc bừa bộn của tao. Không filter. Không chỉnh.
Không ai like.
Tao nhìn cái ảnh đó. Lần đầu tiên tao thấy một thứ gì đó trên Instagram mà tao không cần ai công nhận.
Nhưng tao cũng không chắc cái cảm giác đó có phải là thật, hay tao đang diễn một vai mới. Vai "người không cần ai công nhận."
Có thể đó cũng là một bộ đồ nữa.
Tao không biết.
Tao chỉ biết là tao đang ngồi đây, hai mươi hai tuổi, nhìn cái ô bio trống, và lần đầu tiên thấy cái trống đó không làm tao khó chịu nữa.
Không thoải mái. Nhưng không khó chịu.
Một chỗ nào đó ở giữa.
Tao để nguyên vậy. Tắt điện thoại. Đi ngủ.
Khả năng quan sát mà không đánh giá là hình thức cao nhất của trí tuệ.
The ability to observe without evaluating is the highest form of intelligence.
— Krishnamurti, Freedom from the Known
Diễn giải
Interpretation
Krishnamurti nói khả năng quan sát mà không đánh giá là dạng thông minh cao nhất. Nghe thì to tát. Nhưng nôm na là thế này. Thằng nhỏ hai mươi hai tuổi ngồi viết bio. Gõ ra một câu, đọc lại, thấy sai. Xóa. Gõ câu khác, lại thấy sai. Xóa tiếp. Cái khoảnh khắc nó nhận ra mỗi câu đều không phải mình, đó là nó đang quan sát. Không phán. Không vội kết luận "vậy mình là đứa giả tạo." Cũng không vội nhảy sang "vậy mình phải tìm con người thật." Nó chỉ nhìn. Thấy mình đang mặc đồ người khác. Thấy mình copy. Thấy cái trống bên trong. Rồi nó không làm gì cả. Để bio trống. Tắt điện thoại. Đi ngủ. Cái đó, theo Krishnamurti, là bước đầu tiên. Không phải bước đầu tiên để tìm ra mình là ai. Mà bước đầu tiên để ngừng vội vàng gán cho mình một cái nhãn nào đó cho đỡ sợ.
Krishnamurti said the ability to observe without evaluating is the highest form of intelligence. Sounds grand. But here's what it actually looks like. A twenty-two-year-old sits down to write a bio. Types a sentence, reads it back, feels wrong. Deletes. Types another, still wrong. Deletes again. The moment he realized every sentence wasn't really him, that was observation. No judgment. No rushing to conclude "so I'm a fake." No rushing to "so I need to find my true self." He just looked. Saw he was wearing other people's clothes. Saw the copying. Saw the emptiness inside. Then he did nothing. Left the bio blank. Turned off his phone. Went to sleep. That, according to Krishnamurti, is the first step. Not the first step toward finding out who you are. The first step toward stopping the rush to slap a label on yourself just so you feel less afraid.