Tao xem story nó lúc ba giờ sáng rồi không ngủ được
I watched her story at three in the morning and couldn't fall back asleep
Tao không định xem.
Điện thoại sáng lên vì cái tin nhắn rác. Tao mở lên, tắt đi, rồi tay tự lướt sang Instagram.
Story đầu tiên hiện lên là của con Linh.
Nó đang ở Đà Lạt. Quán cà phê trên đồi, sương mờ phía sau, ly matcha xanh đặt trên bàn gỗ. Caption ghi "healing" kèm cái emoji mặt trời.
Tao nằm trên giường, phòng trọ hai triệu rưỡi, quạt kêu cọt kẹt.
Lướt tiếp.
Thằng Khoa đăng ảnh ở gym. Ngực nở, tay cuồn cuộn. Caption ghi "Day 180. No excuses." Bên dưới mấy chục comment khen.
Tao nhìn xuống bụng mình. Hồi cấp ba tao chạy bộ mỗi sáng. Giờ đi từ giường ra bếp cũng thấy mệt.
Lướt tiếp.
Con Trang, hồi trước ngồi cạnh tao năm lớp mười một. Nó vừa đỗ học bổng thạc sĩ ở Úc. Ảnh nó cười, cầm tờ giấy offer, phía sau là cái cổng trường đại học to đùng.
Tao đang làm nhân viên bán hàng ở cửa hàng điện thoại. Lương cơ bản bốn triệu. Hoa hồng tháng nào khá thì được thêm hai triệu.
Lướt tiếp.
Thằng Đạt, bạn cùng xóm. Nó vừa mua xe SH. Đăng ảnh đứng cạnh xe, mặt tỉnh bơ nhưng biết là sướng lắm. Comment toàn "chúc mừng bro", "giỏi quá".
Tao đi xe Wave cũ của ông ngoại để lại. Cái yên rách, dán băng keo đen.
Tao tắt điện thoại.
Nằm ngửa nhìn trần nhà.
Cái quạt quay, bóng nó chạy vòng vòng trên tường.
Tao nghĩ: sao tụi nó sống được vậy? Sao đời tụi nó cứ đi lên còn tao đứng yên?
Rồi tao nghĩ tiếp: hay tại tao ngu? Tại tao lười? Tại tao không có ý chí?
Câu hỏi đó xoáy trong đầu. Không ai hỏi tao hết. Tao tự hỏi mình.
Sáng hôm sau tao đi làm. Mở cửa hàng lúc tám giờ. Lau kệ, xếp điện thoại mẫu, đứng chờ khách.
Mười giờ có một thằng nhóc vào hỏi mua iPhone. Nó chắc mười bảy, mười tám. Mẹ nó đi cùng, rút tiền mặt ra đếm. Thằng nhóc cầm máy mới, mắt sáng rỡ.
Tao gói hộp, đưa cho nó, nói "chúc em dùng vui".
Nó đi rồi, tao đứng một mình trong cửa hàng.
Tao nghĩ tới con Linh ở Đà Lạt. Tao không biết nó đang vui hay đang buồn. Tao chỉ thấy cái ảnh.
Tao nghĩ tới thằng Khoa ở gym. Tao không biết nó có đêm nào nằm khóc không. Tao chỉ thấy cái body.
Tao nghĩ tới con Trang đỗ học bổng. Tao không biết nó áp lực cỡ nào. Tao chỉ thấy cái offer.
Tao nghĩ tới thằng Đạt mua xe. Tao không biết nó nợ bao nhiêu. Tao chỉ thấy cái SH.
Rồi tao nhận ra một chuyện.
Tao không so sánh đời tao với đời tụi nó.
Tao so sánh đời tao với cái ảnh của tụi nó.
Hai cái đó khác nhau.
Đời tao có hai mươi bốn tiếng mỗi ngày. Có lúc mệt, lúc buồn, lúc đói, lúc ngồi một mình không biết làm gì. Đời tao có mùi, có tiếng, có da thịt.
Cái ảnh của tụi nó chỉ có một giây. Một góc. Một khung hình được chọn từ cả trăm tấm.
Tao lấy cả một đời thật của mình đặt cạnh một giây giả của người khác. Rồi tao thua.
Thua kiểu gì được?
Chiều hôm đó tao ngồi ăn cơm bình dân. Hai mươi lăm ngàn một phần. Cơm nóng, canh chua, miếng cá kho.
Tao ăn chậm hơn bình thường.
Không phải vì tao đã hết buồn. Vẫn buồn. Vẫn muốn có nhiều hơn. Vẫn muốn đời mình khác đi.
Nhưng tao thấy một chuyện nhỏ.
Cái phần cơm hai mươi lăm ngàn này là thật. Miếng cá kho mặn này là thật. Cái nóng trong miệng này là thật.
Còn cái story lúc ba giờ sáng, tao không biết nó thật hay không.
Tao không biết.
Và có lẽ tao không cần biết.
Tối đó tao về phòng trọ. Quạt vẫn kêu cọt kẹt. Giường vẫn cái giường cũ.
Tao mở điện thoại. Ngón tay lướt đến Instagram.
Rồi tao dừng lại.
Không phải tao mạnh mẽ gì. Không phải tao giác ngộ.
Chỉ là tao mệt.
Mệt vì nhìn đời người khác qua cái màn hình bốn inch rồi thấy đời mình tệ.
Tao đặt điện thoại xuống. Nằm nghe tiếng quạt.
Đêm đó tao ngủ sớm hơn mọi khi.
Không mơ gì hết.
Mọi thứ ta nghe chỉ là quan điểm, không phải sự thật. Mọi thứ ta thấy chỉ là góc nhìn, không phải toàn cảnh.
Everything we hear is an opinion, not a fact. Everything we see is a perspective, not the truth.
— Marcus Aurelius, Meditations, Quyển 6 (gán cho Marcus)
Diễn giải
Interpretation
Ông Marcus nói: mọi thứ mày nghe, mày thấy, chỉ là quan điểm. Không phải sự thật. Nghe hơi triết. Nhưng nghĩ lại thì đúng. Cái story lúc ba giờ sáng. Cái ảnh gym. Cái offer du học. Cái xe mới. Tất cả đều là quan điểm của người đăng về chính đời họ. Họ chọn góc nào để khoe, họ giấu góc nào đi. Mày không biết. Nhưng mày lấy cái quan điểm đó, biến nó thành sự thật, rồi lấy sự thật đó đè lên đời mình. Mày thua một trận mày tự tạo ra. Đối thủ không có thật. Sân chơi không có thật. Luật chơi mày tự đặt. Mà mày vẫn thua. Có khi vấn đề không phải đời mày tệ. Mà là mày đang nhìn đời mày qua con mắt của người khác. Qua cái khung hình của người khác. Bỏ cái khung đó xuống. Nhìn bằng mắt mình. Có khi đời mày không đẹp. Nhưng ít nhất nó thật.
Marcus said: everything you hear, everything you see, is just an opinion. Not fact. Sounds philosophical. But think about it. That story at three in the morning. The gym photo. The scholarship offer. The new scooter. All of them are someone's opinion about their own life. They chose which angle to show, which part to hide. You don't know. But you took that opinion, turned it into truth, then crushed your own life under that truth. You lost a game you invented. The opponent isn't real. The playing field isn't real. The rules are ones you made up yourself. And you still lost. Maybe the problem isn't that your life is bad. Maybe it's that you're looking at your life through someone else's eyes. Through someone else's frame. Put that frame down. Look with your own eyes. Maybe your life isn't beautiful. But at least it's real.