Thằng con trai tôi không về ăn Tết

Năm ngoái, hai mươi tám Tết, tôi gọi cho nó.

Nó bảo năm nay không về.

Công ty bận. Vé máy bay đắt. Bạn gái muốn đi du lịch.

Nó nói ba lý do liền một lúc. Như đã chuẩn bị sẵn. Như sợ tôi hỏi thêm.

Tôi nói ừ.

Rồi cúp máy.

Bà nhà tôi hỏi nó nói gì. Tôi nói nó bận. Bà không hỏi thêm. Bà cũng biết rồi.

Tối đó tôi ngồi ngoài sân. Trời lạnh. Tôi hút thuốc. Cái thói quen bỏ mười năm rồi mà tối đó lại muốn hút.

Tôi không hút. Nhưng tôi ngồi đó lâu lắm.

---

Hồi nó nhỏ, tôi đặt cho nó bao nhiêu kỳ vọng.

Học giỏi. Ngoan. Nghe lời. Đỗ đại học tốt. Ra trường có việc làm đàng hoàng. Lấy vợ sinh con. Ở gần ba mẹ.

Tôi không nói ra thành lời bao giờ. Nhưng tôi sống như thể đó là chuyện đương nhiên.

Nó học giỏi thật. Đỗ đại học thật. Ra trường có việc làm thật.

Nhưng nó đi Sài Gòn. Rồi đi Singapore. Rồi bây giờ ở đâu tôi cũng không rõ lắm. Nó bảo đang ở Đức. Hay Hà Lan. Tôi nhớ không chính xác.

Nó gửi tiền về mỗi tháng. Đều đặn. Không thiếu đồng nào.

Nhưng tiền thì để trên bàn được. Còn nó thì không.

---

Tôi có ông bạn tên Tâm. Hồi trước làm chung cơ quan.

Con gái ông Tâm lấy chồng Hàn Quốc. Đi luôn. Mỗi năm về một lần, có năm không về.

Ông Tâm kể chuyện con gái hoài. Kể với giọng vui. Nhưng mắt thì không vui.

Một bữa tôi hỏi ông, ông có buồn không.

Ông nói: "Buồn chứ. Nhưng buồn thì được gì."

Tôi nhớ câu đó. Lúc đó tôi chưa hiểu. Tôi nghĩ ông nói cho qua. Cho đỡ đau.

Bây giờ tôi hiểu. Ông không nói cho qua. Ông nói thiệt.

Buồn thì được gì.

Không phải là không được buồn. Mà là buồn xong rồi sao. Buồn xong rồi nó vẫn ở Đức. Vẫn không về Tết. Vẫn gửi tiền đều. Vẫn gọi mỗi tuần mười lăm phút.

Buồn không thay đổi được gì hết.

---

Hồi nó mới đi, tôi giận.

Giận mà không nói. Giận kiểu cha mẹ Việt Nam. Giận mà vẫn hỏi con ăn gì chưa. Giận mà vẫn gửi đồ ăn qua đường bưu điện. Giận mà vẫn dặn mặc áo ấm.

Tôi giận vì tôi nghĩ mình nuôi nó lớn, nó phải ở gần. Tôi nghĩ đó là công bằng. Tôi cho đi bao nhiêu năm, bây giờ đến lượt nó trả.

Tôi không nói chữ "trả". Nhưng trong bụng tôi nghĩ vậy.

Rồi một đêm, tôi nằm nghĩ.

Tôi nghĩ hồi tôi hai mươi mấy, tôi có muốn ở gần ba mẹ tôi không.

Thành thật mà nói. Không.

Tôi cũng đi. Tôi cũng bỏ quê lên thành phố. Tôi cũng về Tết cho có. Tôi cũng gửi tiền rồi nghĩ vậy là đủ.

Ba tôi có giận không. Chắc có. Nhưng ông không nói.

Bây giờ tôi thành ba tôi.

Vòng tròn nó vậy.

---

Năm nay, hai mươi tám Tết, tôi không gọi.

Không phải giận. Không phải hờn. Không phải chiến tranh lạnh.

Tôi chỉ nghĩ, nếu nó muốn về thì nó sẽ về. Nếu không thì không. Tôi gọi để làm gì. Để nghe nó nói ba lý do nữa à. Để mình buồn thêm một đêm nữa à.

Thôi.

Nó gọi tôi trước. Hai mươi chín.

Nó nói năm nay cũng không về được. Nhưng nó nói lâu hơn. Hỏi tôi khỏe không. Hỏi bà nhà ăn uống sao. Hỏi cái cây bưởi ngoài sân có ra trái chưa.

Tôi nói cây bưởi chết rồi.

Nó im.

Tôi nói tôi trồng cây khác rồi. Cây mít. Mít thì lâu lắm mới có trái. Nhưng không sao.

Nó nói ba ơi, con nhớ ba.

Tôi nói ừ.

Cúp máy xong tôi ngồi ngoài sân. Chỗ cũ. Trời cũng lạnh. Nhưng khác năm ngoái.

Năm ngoái tôi ngồi đó vì buồn.

Năm nay tôi ngồi đó vì muốn ngồi.

---

Tôi sáu mươi mốt tuổi.

Tôi nuôi con ba mươi năm. Tôi kỳ vọng nó hai mươi năm. Tôi giận nó mười năm. Tôi buồn vì nó năm năm.

Rồi tôi thôi.

Không phải thôi thương. Thôi kỳ vọng.

Nó là người lớn. Nó có đời nó. Đời nó không phải bản nối dài của đời tôi.

Câu này nghe dễ lắm. Nhưng tôi mất sáu mươi mốt năm mới nói được mà không đau.

---

Cây mít ngoài sân mới cao tới đầu gối.

Tôi tưới mỗi sáng. Không vội. Không đợi trái.

Tưới vì muốn tưới. Vậy thôi.