Tôi bán cái nhà mà tôi xây ba mươi năm

Cái nhà đó tôi xây năm hai mươi tám tuổi.

Hồi đó chưa có tiền. Vợ chồng tôi vay mượn khắp nơi. Bà ngoại cho một cây vàng. Ông nội cho nửa cây. Bạn bè cho mượn, người năm trăm, người một triệu. Thời đó một triệu to lắm.

Tôi tự đổ nền. Tự trộn xi măng. Vợ tôi bưng từng thau hồ lên cho thợ. Bụng bầu bốn tháng mà vẫn leo thang.

Tôi la. Bả cười. Nói không sao.

Cái nhà lúc đầu chỉ có một tầng. Mái tôn. Nóng muốn chết. Mùa mưa dột ba bốn chỗ. Tôi lấy thau hứng, vợ tôi lấy nylon trải giường cho con nằm.

Năm năm sau, tôi cất thêm tầng hai. Lúc đó đã có hai đứa con. Thằng lớn bốn tuổi, con nhỏ mới biết đi.

Tôi nhớ ngày đổ sàn tầng hai. Trời nắng gắt. Tôi đứng trên đó nhìn xuống con hẻm, thấy vợ tôi đang cho con bú dưới gốc cây bàng. Tôi nghĩ, đời tôi thế này là được rồi.

Rồi mười năm nữa trôi qua.

Tôi sửa nhà lần thứ ba. Lát gạch mới. Sơn tường mới. Làm cái ban công nhỏ để vợ tôi trồng mấy chậu hoa.

Bả thích hoa nhài. Nói hoa nhài không đẹp nhưng thơm. Giống người tốt bụng, không cần đẹp, ở gần là biết.

Tôi cười. Hỏi vậy tôi là hoa gì. Bả nói ông là cây xương rồng. Xấu hoắc mà chịu được nắng.

Cái nhà đó chứa hết mọi thứ.

Chứa tiếng con khóc đêm. Chứa mùi cơm sáng. Chứa tiếng vợ chồng cãi nhau rồi im lặng rồi lại nói chuyện. Chứa cái Tết đầu tiên có tivi màu. Chứa đêm thằng lớn thi rớt đại học, nó ngồi ngoài hiên đến hai giờ sáng, tôi biết mà không dám ra.

Chứa cả ngày vợ tôi bệnh lần đầu.

Bả nằm trên cái giường gỗ tầng hai. Cái giường tôi tự đóng hồi mới cưới. Gỗ xoan. Không đẹp nhưng chắc.

Bả nằm đó. Tôi ngồi cạnh. Bả nói ông nhớ tưới mấy chậu hoa nhài.

Tôi nói biết rồi.

Bả nói ông nhớ ăn cơm đúng giờ.

Tôi nói biết rồi.

Bả nói ông đừng buồn.

Tôi không nói gì.

Sau ngày đó, cái nhà vẫn còn. Mà khác.

Tôi vẫn ở. Vẫn tưới hoa nhài. Vẫn nấu cơm. Nhưng tôi nấu cho một người. Ăn một mình. Rửa một cái chén, một đôi đũa.

Thằng lớn lấy vợ, ở riêng. Con nhỏ đi làm xa.

Cái nhà ba tầng, tôi ở mỗi tầng trệt. Tầng hai tầng ba đóng cửa. Thỉnh thoảng tôi lên quét bụi. Mở cửa phòng con. Vẫn còn mấy cuốn tập cũ, mấy con thú nhồi bông.

Tôi đứng đó. Nhìn. Rồi đóng cửa lại.

Ba năm.

Ba năm tôi sống một mình trong cái nhà đó.

Hàng xóm nói sao ông không về ở với con. Tôi nói ở đây quen rồi.

Nhưng tôi biết không phải quen.

Tôi sợ.

Sợ rời đi là mất. Mất cái ban công có chậu hoa nhài. Mất cái giường gỗ xoan. Mất mùi nước hoa vợ tôi còn vương trên cái gối cũ. Mất tiếng bả cười trong bếp.

Tôi giữ cái nhà như giữ bả.

Rồi một bữa, tôi đứng ngoài ban công. Mấy chậu hoa nhài chết hết. Tôi quên tưới mấy ngày. Hay mấy tuần. Tôi không nhớ.

Tôi nhìn mấy cái cành khô. Đất nứt.

Tôi hiểu.

Bả không ở trong cái nhà này. Bả không ở trong chậu hoa nhài. Bả không ở trong cái giường gỗ xoan hay cái gối cũ.

Bả ở trong tôi.

Đi đâu bả cũng đi theo. Không cần giữ.

Tôi gọi thằng lớn. Nói ba bán nhà.

Nó im lặng một lúc. Hỏi ba chắc không.

Tôi nói chắc.

Ngày ký giấy bán nhà, tôi không khóc. Tôi đứng ngoài cửa lần cuối. Nhìn lên cái ban công tầng hai. Chỗ bả hay đứng phơi đồ buổi sáng.

Tôi gật đầu. Như chào.

Rồi tôi đi.

Tôi mang theo một thứ. Cái khăn tay cũ của bả. Nhỏ xíu. Sờn hết rồi. Không còn mùi gì.

Nhưng tôi biết nó là của bả. Vậy là đủ.

Tôi về ở với thằng lớn. Nó dọn cho tôi cái phòng nhỏ. Sáng tôi dậy sớm, đi bộ ngoài công viên. Chiều tôi ngồi coi cháu nội chơi.

Cháu tôi hay hỏi, nội ơi, nhà cũ đâu rồi.

Tôi nói nhà cũ cho người khác ở rồi con.

Nó hỏi nội có buồn không.

Tôi nói không.

Mà thiệt. Tôi không buồn.

Cái nhà đó đã làm xong việc của nó. Nó che mưa che nắng cho gia đình tôi ba mươi năm. Giờ nó che cho gia đình khác.

Còn tôi, tôi mang theo những gì cần mang. Bỏ lại những gì cần bỏ.

Buổi tối, tôi nằm trên cái giường mới. Lạ. Nhưng không sao.

Tôi nhắm mắt. Thấy bả cười. Bả nói ông là cây xương rồng. Xấu hoắc mà chịu được nắng.

Tôi cười.

Rồi tôi ngủ.