Tôi bốn mươi ba tuổi mới bỏ được thói sửa lưng người khác
I was forty-three before I stopped correcting everyone
Tôi có thói quen này từ hồi còn trẻ.
Thấy ai làm sai, tôi phải nói. Thấy ai đi lệch, tôi phải kéo. Thấy ai sắp vấp, tôi phải chạy tới đỡ.
Tôi nghĩ đó là tốt. Nghĩ mình đang giúp người ta.
Vợ tôi nấu ăn, tôi đứng sau lưng chỉ lửa to quá, muối nhiều quá, rau bỏ sớm quá. Cô ấy không nói gì. Chỉ ngày càng ít nấu.
Con trai tôi làm bài tập, tôi ngồi kế bên sửa từng nét chữ. Nó viết chữ "a" hơi nghiêng, tôi bắt xóa viết lại. Nó viết lại. Vẫn nghiêng. Tôi bắt xóa lần nữa. Đến lần thứ ba thì nó khóc. Tôi nói con trai không được khóc vì mấy chuyện nhỏ.
Nhỏ với tôi. Không nhỏ với nó.
Ở công ty cũng vậy. Tôi là trưởng phòng. Mười hai người dưới quyền. Ai gửi email tôi đều sửa. Không phải sửa nội dung. Sửa cách viết, sửa cách chào, sửa cách xuống dòng. Có đứa gửi email cho khách mà quên chấm cuối câu, tôi gọi vào phòng nói mười lăm phút.
Tôi tin mình đúng. Và tôi đúng thật. Chấm cuối câu là phải có. Lửa to thì cháy đồ ăn. Chữ nghiêng thì xấu.
Nhưng đúng thì sao?
Đứa nhân viên giỏi nhất phòng xin nghỉ. Nó không nói lý do. Chỉ cười, bảo em muốn thử môi trường khác. Tôi biết nó nói dối. Nhưng tôi không hỏi thêm. Vì ở sâu trong lòng, tôi biết.
Tuần sau, đứa thứ hai xin nghỉ.
Tháng sau, đứa thứ ba.
Vợ tôi bắt đầu đi ăn với bạn nhiều hơn. Tôi hỏi sao dạo này đi hoài. Cô ấy nói anh ơi, ở nhà với anh mệt lắm. Không phải anh xấu. Chỉ là mệt.
Mệt.
Một từ thôi mà tôi nghe nặng hơn bất kỳ lời chửi nào.
Con trai tôi lên lớp bốn. Nó không còn nhờ tôi kèm bài nữa. Tôi hỏi sao không nhờ ba. Nó nói con tự làm được. Giọng nó bình thường. Nhưng mắt nó nhìn xuống.
Tôi bắt đầu để ý.
Tôi để ý rằng mỗi lần tôi bước vào phòng, không khí thay đổi. Không phải sợ. Không phải ghét. Chỉ là mọi người hơi thu lại. Như cái cây gặp gió, tự khép lá.
Tôi bốn mươi ba tuổi. Đã sống gần nửa đời. Và phát hiện ra mình đã dùng phần lớn thời gian để sửa người khác.
Không phải vì họ sai.
Mà vì tôi không chịu nổi việc mọi thứ không theo ý mình.
Cái đó không phải giúp. Cái đó là kiểm soát.
Tôi nhận ra điều này trong một buổi chiều rất bình thường. Ngồi trong xe, đợi đèn đỏ. Nhìn ra ngoài thấy một ông già đạp xe chở mấy thùng xốp cao ngất. Xe chạy xiêu vẹo. Ai nhìn cũng sợ đổ.
Tôi muốn xuống xe nói ông ơi chở ít thôi, nguy hiểm.
Rồi tôi dừng lại.
Ông già đó đã chở như vậy bao nhiêu năm rồi? Ông biết xe ông. Ông biết đường ông đi. Ông biết thùng xốp nặng bao nhiêu. Ông không cần tôi.
Không ai cần tôi sửa.
Vợ tôi biết lửa to hay nhỏ. Cô ấy nấu ăn từ trước khi gặp tôi.
Con trai tôi biết chữ nó nghiêng. Nó sẽ tự sửa khi nó muốn. Hoặc không sửa. Chữ nghiêng cũng là chữ của nó.
Nhân viên tôi biết thiếu dấu chấm. Họ sẽ học. Hoặc không. Đó là chuyện của họ.
Tôi bắt đầu tập buông.
Không phải buông kiểu bỏ mặc. Không phải buông kiểu kệ đi, sống chết mặc bay.
Mà buông cái ý nghĩ rằng mình phải sửa mọi thứ. Buông cái niềm tin rằng nếu mình không nói thì mọi chuyện sẽ hỏng.
Mọi chuyện không hỏng.
Vợ tôi nấu ăn lại. Tôi ngồi ăn, không nói gì. Mặn thì mặn. Nhạt thì nhạt. Cô ấy hỏi ngon không. Tôi nói ngon. Không phải nói dối. Mà là lần đầu tôi thực sự nếm, thay vì ngồi tìm lỗi.
Con trai tôi làm bài. Chữ vẫn nghiêng. Tôi ngồi cạnh đọc báo. Nó viết xong, đưa tôi coi. Tôi nói con viết nhiều hơn hồi trước. Nó cười. Lần đầu sau mấy năm nó cười khi đưa bài cho tôi.
Ở công ty, tôi đọc email xong, gửi đi. Không sửa. Có lỗi thì người viết tự thấy. Hoặc khách hàng sẽ nói. Không cần tôi đứng giữa.
Ba tháng sau, không ai xin nghỉ.
Tôi không biết mình đã buông được hết chưa. Chắc là chưa. Thỉnh thoảng vẫn ngứa miệng muốn nói. Thỉnh thoảng vẫn thấy sai mà phải cắn lưỡi.
Nhưng mỗi lần cắn lưỡi, tôi lại nhớ ông già chở thùng xốp.
Ổng không cần tôi.
Không ai cần tôi sửa hộ đời họ.