Tôi có ba trăm bạn trên mạng mà không biết gọi ai lúc mất ngủ
Three Hundred Friends Online and No One to Call at 3 AM
Tôi bốn mươi ba tuổi.
Đêm đó tôi nằm nhìn trần nhà. Vợ ngủ bên cạnh. Con gái ngủ phòng kế. Căn nhà yên lặng đến mức nghe tiếng tủ lạnh chạy.
Tôi mở điện thoại. Facebook hiện lên. Ba trăm mười bảy bạn bè. Tôi lướt từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên. Không biết gọi ai.
Không phải không có ai. Có chứ. Có thằng Hùng hồi đại học. Có anh Tuấn cùng phòng ban cũ. Có chị Lan hàng xóm hay qua cho rau. Nhưng gọi rồi nói gì? "Anh mất ngủ, em nói chuyện chơi được không?" Bốn mươi ba tuổi rồi, ai nói vậy.
Tôi tắt điện thoại. Mở lại. Tắt. Mở lại.
Chuyện này không phải mới. Nó bắt đầu từ khoảng ba mươi lăm, ba mươi sáu gì đó. Lúc đó tôi vừa lên trưởng nhóm. Bận hơn. Họp nhiều hơn. Ăn trưa với đồng nghiệp thay vì về nhà. Tối về thì mệt, nằm lướt điện thoại rồi ngủ.
Bạn bè cũ rủ đi cà phê, tôi bảo bận. Rủ lần hai, tôi bảo bận. Lần ba họ không rủ nữa. Tôi cũng không để ý.
Rồi một hôm, tôi bị đau lưng nặng. Nằm nhà ba ngày. Vợ đi làm. Con đi học. Tôi nằm một mình trong phòng khách. Điện thoại không rung. Không ai nhắn. Không ai gọi.
Tôi nghĩ, chắc tại mình không báo ai biết.
Nhưng rồi tôi tự hỏi. Nếu tôi báo, tôi báo ai?
Tôi ngồi dậy, lật danh bạ. Hai trăm mấy số. Đa số là đối tác, khách hàng, đồng nghiệp cũ. Người thân thì ba má, anh chị. Nhưng gọi ba má thì ba má lo. Gọi anh chị thì anh chị hỏi "Em sao vậy" rồi không biết nói gì tiếp.
Tôi không có ai để nói chuyện mà không cần lý do.
Hồi hai mươi mấy thì khác. Hồi đó tôi với thằng Hùng ngồi quán cóc tới khuya, không nói gì cũng được. Nó hút thuốc, tôi uống trà đá. Thỉnh thoảng nó chửi đời vài câu, tôi cười. Vậy thôi. Không cần lý do. Không cần hẹn trước. Không cần "anh rảnh không".
Bây giờ muốn gặp ai phải hẹn trước hai tuần. Rồi tới ngày thì một trong hai đứa hủy. Rồi hẹn lại. Rồi quên.
Tôi bắt đầu đi tập gym. Không phải vì sức khỏe. Vì ở đó có người. Có tiếng nhạc. Có mấy ông trung niên gật đầu chào nhau mà không cần biết tên. Tôi thấy dễ thở hơn.
Rồi tôi tham gia nhóm chạy bộ sáng Chủ nhật. Cũng không phải vì thích chạy. Vì sau khi chạy xong, mọi người ngồi uống nước, nói linh tinh. Ai có chuyện gì thì kể. Không ai phán xét. Không ai hỏi "ủa sao anh buồn".
Tôi tưởng vậy là đủ.
Nhưng đêm đó, nằm nhìn trần nhà, tôi hiểu là không đủ.
Vì cái tôi thiếu không phải người xung quanh. Tôi có vợ. Có con. Có đồng nghiệp. Có nhóm chạy bộ. Có ba trăm mười bảy người trên Facebook.
Cái tôi thiếu là chính tôi.
Tôi không biết mình thích gì nữa. Không biết mình buồn vì cái gì. Không biết mình muốn gì khi gọi cho ai đó lúc ba giờ sáng. Muốn được nghe? Muốn được hiểu? Hay muốn được nhắc rằng mình còn tồn tại?
Tôi đã dành mười mấy năm xây mọi thứ bên ngoài. Nhà. Xe. Chức vụ. Mối quan hệ. Nhưng bên trong thì trống. Như căn phòng đầy đồ mà không có ai ở.
Có lần vợ tôi hỏi, "Anh sao vậy, dạo này anh im quá."
Tôi nói, "Không sao. Mệt thôi."
Nói xong tôi biết đó là câu trả lời dở nhất có thể. Nhưng tôi không biết nói gì khác. Vì để nói thật, tôi phải biết mình đang cảm thấy gì. Mà tôi không biết.
Tôi chỉ biết là tôi cô đơn. Giữa một căn nhà có người. Giữa một thành phố đầy người. Giữa một cuộc đời mà ai nhìn vào cũng nói "anh ấy ổn".
Đêm đó tôi không gọi ai. Tôi nằm yên. Nghe tiếng tủ lạnh. Nghe tiếng vợ thở đều. Nghe tiếng gì đó bên trong mình, rất nhỏ, rất xa, như tiếng gọi từ một chỗ tôi đã bỏ quên lâu lắm rồi.
Tôi không trả lời nó. Chưa biết cách.
Nhưng lần đầu tiên, tôi nghe thấy.
Hãy nhìn bên trong. Bên trong là suối nguồn của mọi điều tốt, và nó sẽ không bao giờ ngừng chảy nếu mày không ngừng đào.
Look within. Within is the fountain of good, and it will ever bubble up if you will ever dig.
— Marcus Aurelius, Meditations, Quyển 7.59
Diễn giải
Interpretation
Marcus Aurelius viết câu này khi nào không ai biết chắc. Nhưng ông viết nó cho chính mình. Trong cuốn nhật ký mà ông không định cho ai đọc. Ông là hoàng đế La Mã. Xung quanh lúc nào cũng có người. Triều thần, tướng lĩnh, người hầu. Nhưng ông vẫn viết, hãy nhìn vào trong. Nghe giống chuyện ông bốn mươi ba tuổi nằm nhìn trần nhà kia không? Cô đơn không phải vì thiếu người. Cô đơn vì mình không còn ở bên chính mình. Chạy ra ngoài tìm hoài, tìm ở bạn bè, ở nhóm chạy bộ, ở phòng gym, ở ba trăm mấy người trên Facebook. Nhưng cái suối nguồn mà Marcus nói, nó không ở ngoài đó. Nó ở trong. Chỗ mà mình bỏ quên từ hồi ba mươi mấy tuổi, lúc bắt đầu bận quá mà quên ngồi lại với mình. Không ai bảo nhìn vào trong là dễ. Nhưng ít nhất, nghe thấy tiếng gọi đó, đã là bắt đầu.
No one knows exactly when Marcus Aurelius wrote this. But he wrote it for himself. In a journal he never intended anyone to read. He was a Roman emperor. Surrounded by people at all times. Courtiers, generals, servants. Yet he still wrote, look within. Sound familiar? Like a forty-three-year-old man staring at his ceiling? Loneliness isn't about lacking people. It's about no longer being present with yourself. You keep searching outside, in friends, in running groups, in gyms, in three hundred something people on Facebook. But the wellspring Marcus speaks of isn't out there. It's inside. The place you abandoned sometime in your thirties, when you got too busy and forgot to sit with yourself. No one says looking inward is easy. But at least hearing that call, that's already a beginning.