Tôi đứng giữa họp lớp hai mươi năm mà không nhớ nổi tên ai
I Stood at My Twenty-Year Reunion and Couldn't Remember a Single Name
Tin nhắn nhóm lớp nhảy lên lúc chín giờ tối.
Họp lớp hai mươi năm. Quán bia ngoài đường Nguyễn Huệ. Thứ bảy tuần sau.
Tôi đọc xong, tắt điện thoại, rồi bật lại đọc thêm lần nữa.
Hai mươi năm.
Tôi ngồi trên sofa, vợ đang cho con nhỏ ăn cháo trong bếp. Tiếng muỗng chạm bát lách cách. Tiếng con bé khóc nhè vì không chịu ăn bí đỏ.
Hai mươi năm mà tôi thấy như vừa mới hôm qua.
Nhưng cũng thấy như cả đời rồi.
---
Tôi tốt nghiệp năm hai mươi hai tuổi. Lớp bốn mươi ba đứa. Hồi đó tôi ngồi bàn cuối, cạnh cửa sổ, hay nhìn ra ngoài sân.
Không phải tôi lười. Tôi chỉ không biết mình đang làm gì ở đó.
Bốn năm đại học, tôi không ghét ai, không thân ai. Đi học, về nhà, đi học, về nhà. Thi xong, ra trường, đi làm.
Không có kỷ niệm nào đau. Cũng không có kỷ niệm nào vui đến mức nhớ mãi.
Chỉ có một khoảng trắng dài, trải đều từ năm nhất đến năm cuối.
---
Thứ bảy đến.
Tôi mặc áo sơ mi xanh, quần tây, đi giày da. Vợ hỏi đi đâu mà bảnh vậy. Tôi nói họp lớp. Vợ cười, nói đi đi, lâu lắm rồi không thấy anh đi chơi.
Tôi lái xe ra Nguyễn Huệ. Đậu xe xong ngồi trong xe thêm mười lăm phút.
Không biết vì sao.
Có lẽ vì tôi đang cố nhớ tên ai đó. Một đứa bạn thân. Một kỷ niệm chung. Một thứ gì để khi gặp lại thì nói: "Ê, nhớ hồi đó không?"
Tôi không nhớ được gì.
---
Vào quán, đã đông.
Mọi người ồn ào. Ôm nhau. Vỗ lưng nhau. "Mày ơi, lâu quá!" "Trời, mập dữ!" "Vợ con mấy đứa rồi?"
Tôi đứng ở cửa, cười.
Một người đàn ông mập, tóc bạc sớm, đi tới vỗ vai tôi. "Ê! Nhớ tao không?"
Tôi nhìn. Không nhớ.
Nhưng tôi gật đầu. "Nhớ chứ. Lâu quá."
Anh ta cười, kéo tôi vào bàn. Rót bia. Cụng ly.
Tôi uống. Cười. Gật đầu. Uống tiếp.
---
Bàn bên trái, mấy người đang kể chuyện hồi năm hai. Đi Vũng Tàu, xe bị xẹp lốp giữa đường, cả lớp xuống đẩy xe dưới trời nắng.
Mọi người cười ngả nghiêng.
Tôi không nhớ chuyến đi đó.
Có thể tôi không đi. Có thể tôi đi mà quên. Không biết cái nào tệ hơn.
Bàn bên phải, mấy người khoe ảnh con. Đứa nào cũng có ảnh sẵn trong điện thoại. Lướt lướt lướt. "Con tao học trường quốc tế." "Con tao đá bóng giỏi lắm." "Con tao mới đậu chuyên Anh."
Tôi cũng lấy điện thoại ra. Mở album. Con gái tôi đang khóc nhè vì bí đỏ.
Tôi cất điện thoại đi.
---
Đến lượt giới thiệu.
Mỗi người đứng lên, nói tên, nói mình đang làm gì.
"Tao làm giám đốc chi nhánh ngân hàng." "Tao có công ty riêng, xuất khẩu đồ gỗ." "Tao bác sĩ bên Chợ Rẫy." "Tao định cư Úc, về chơi mấy ngày."
Mỗi người nói xong, cả bàn vỗ tay.
Đến lượt tôi.
Tôi đứng lên. "Tôi... làm kế toán. Ở công ty nhỏ. Quận Bình Thạnh."
Im lặng một giây. Rồi cũng vỗ tay.
Nhưng tôi nghe được cái im lặng đó. Một giây thôi. Nhưng đủ.
---
Chín giờ rưỡi, tôi ra ngoài hút thuốc.
Tôi không hút thuốc. Nhưng tôi cần một lý do để ra ngoài.
Đứng trên vỉa hè, nhìn xe chạy qua. Nguyễn Huệ tối thứ bảy đông người. Đôi trẻ chụp ảnh. Gia đình dắt con đi bộ. Mấy ông Tây ngồi quán cà phê.
Ai cũng có vẻ thuộc về một nơi nào đó.
Tôi đứng giữa, không thuộc bên trong quán, cũng không thuộc ngoài đường.
---
Mười giờ, tôi quay vào.
Mọi người đang hát karaoke. Bài "Tình thôi xót xa". Mấy người ôm vai nhau, lắc lư.
Tôi ngồi góc bàn, xoay ly bia đã ấm.
Một người phụ nữ ngồi cạnh. Tóc ngắn, gầy, mặt quen quen. Chị nhìn tôi, cười nhẹ.
"Cũng không nhớ ai hả?"
Tôi nhìn chị. Không nói gì.
Chị cười tiếp. "Tôi cũng vậy. Ngồi đây từ nãy giờ, gật hoài mà không biết mình gật với ai."
Tôi bật cười. Lần đầu tiên tối nay tôi cười thật.
"Sao chị đi?" tôi hỏi.
"Không biết. Chắc tại muốn kiểm tra xem mình có thuộc về đâu không."
"Rồi sao?"
Chị nhún vai. "Rồi thì biết là không."
Chị uống một ngụm bia. "Nhưng mà cũng không sao."
---
Tôi về nhà lúc mười một giờ.
Vợ đã ngủ. Con nhỏ nằm co trong nôi, miệng còn dính vệt cháo bí đỏ.
Tôi ngồi bên cạnh nôi, nhìn con thở.
Tối nay, giữa bốn mươi ba người, tôi thấy mình lạc.
Nhưng ngồi đây, nhìn con ngủ, tôi cũng không chắc mình thuộc về đây hơn.
Có thể tôi không thuộc về đâu cả.
Có thể không ai thuộc về đâu cả, chỉ là người ta giỏi giả vờ hơn tôi.
Tôi tắt đèn. Nằm xuống.
Ngoài cửa sổ, thành phố vẫn sáng. Xe vẫn chạy. Ai đó vẫn đang hát karaoke ở quán bia ngoài Nguyễn Huệ.
Tôi nằm im, mắt mở, nghe tiếng con thở đều.
Và tôi nghĩ, có khi nào cái cảm giác không thuộc về đâu, nó không phải là bệnh.
Có khi nào nó chỉ là sự thật mà ít người chịu nhìn.
眾人皆有餘，而我獨若遺
Chúng nhân giai hữu dư, nhi ngã độc nhược di
Người đời đều có dư, riêng ta dường như thiếu thốn.
Everyone has more than enough; I alone seem to have lost everything.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 20
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói, người đời ai cũng có dư, riêng ta dường như thiếu. Đọc câu đó lần đầu, tôi nghĩ ông nói về tiền bạc. Nhưng không phải. Ở buổi họp lớp đó, mọi người có dư kỷ niệm. Dư câu chuyện. Dư tên để gọi, dư vai để vỗ. Họ thuộc về nhau một cách tự nhiên, như nước chảy vào chỗ trũng. Còn tôi thì thiếu. Thiếu một ký ức chung. Thiếu một sợi dây nối mình với đám đông. Thiếu cái cảm giác "à, mình cũng ở đây, mình cũng là một phần". Nhưng Lão Tử không nói câu đó với giọng buồn. Ông nói như đang mô tả, như đang nhìn từ xa. Người đời có dư, ta thì khác. Vậy thôi. Có khi cái "thiếu" đó không phải vì mình hỏng. Có khi nó chỉ là mình nhìn thấy thứ mà người khác không nhìn. Rằng sự thuộc về, đôi lúc, cũng chỉ là một thỏa thuận ngầm mà ai cũng gật đầu cho đỡ lẻ loi.
Laozi said, everyone seems to have more than enough, only I seem to lack. The first time I read that, I thought he was talking about money. He wasn't. At that reunion, everyone had an excess of memories. An excess of stories. Enough names to call out, enough shoulders to slap. They belonged to each other naturally, like water flowing into low ground. I was the one who lacked. Lacked a shared memory. Lacked a thread connecting me to the crowd. Lacked that feeling of "right, I was here too, I was part of this." But Laozi didn't say it with sadness. He said it like he was describing, like he was watching from a distance. Everyone has plenty. I'm different. That's all. Maybe that lack isn't because something is broken in me. Maybe it's just that I see something others don't. That belonging, sometimes, is just an unspoken agreement everyone nods along with so they don't have to feel alone.