Tôi mua căn thứ hai mà chưa ở hết căn đầu
I Bought a Second Place Before Living in the First
Căn hộ đầu tiên tôi mua năm ba mươi hai tuổi. Hai phòng ngủ. Một phòng khách. Ban công nhìn ra con hẻm nhỏ có cây bàng.
Hồi ký hợp đồng, tay tôi run. Không phải vì sợ. Mà vì mừng. Mừng kiểu đứa con nít được quà sinh nhật mà không dám mở ra, sợ mở xong thì hết vui.
Tôi dọn vào. Mua sofa. Mua bàn ăn bốn ghế dù chỉ có mình tôi. Mua bộ dao Nhật, chảo gang, máy pha cà phê. Tuần đầu tôi nấu ăn mỗi tối. Ngồi ở bàn bốn ghế, ăn một mình, thấy đủ.
Tuần thứ hai bắt đầu order ngoài. Tuần thứ ba cái chảo gang chưa rửa. Tháng thứ hai phòng ngủ thứ hai thành chỗ chất đồ.
Nhưng không sao. Tôi có nhà rồi mà.
---
Năm ba mươi lăm, lương tăng. Công ty cho quyền mua cổ phần. Tôi bắt đầu đọc về đầu tư bất động sản. Đọc xong thấy một căn hộ hai phòng ngủ là thiếu. Phải có hai căn. Một ở, một cho thuê. Dòng tiền thụ động. Tự do tài chính.
Mấy chữ đó nghe hay lắm. Tự do tài chính. Nghe như ai nói xong câu đó thì được nghỉ ngơi.
Tôi vay thêm. Mua căn thứ hai ở quận khác. Căn này tôi chưa bao giờ ngủ qua đêm. Chỉ ghé kiểm tra, chụp hình, đăng cho thuê.
Người thuê vào. Mỗi tháng chuyển khoản đúng ngày. Tôi nhìn số tiền vào tài khoản, gật đầu. Rồi mở app xem thêm một dự án nữa.
---
Năm ba mươi tám, vợ tôi nói một câu.
Không phải cãi nhau. Không phải giận. Chỉ là buổi tối, hai đứa ngồi trên sofa cái căn hộ đầu tiên, cái sofa mua từ hồi mới dọn vào.
Cô ấy nói: "Anh có nhớ hồi mới mua nhà không? Anh nấu cơm mỗi tối. Anh kêu em qua ăn. Lúc đó anh cười nhiều lắm."
Tôi nói nhớ.
Cô ấy nói: "Bây giờ anh có hai căn nhà mà tối nào cũng ngồi coi bảng giá."
Tôi im.
Không phải vì giận. Mà vì không biết nói gì.
---
Tôi bốn mươi mốt tuổi.
Căn thứ hai cho thuê được ba năm. Người thuê mới trả, dọn đi. Tôi ghé qua kiểm tra. Căn hộ trống. Sàn gạch lạnh. Tường trắng có vết ố.
Tôi đứng giữa phòng khách căn hộ mà tôi sở hữu, mà tôi chưa bao giờ thực sự sống.
Rồi tôi nhớ căn đầu tiên. Nhớ cái ban công nhìn ra cây bàng. Nhớ cái chảo gang tuần đầu. Nhớ bàn bốn ghế mà giờ chỉ hai người ngồi, mà hai người đó cũng ít khi ngồi cùng lúc.
Tôi mở điện thoại. Không phải mở app bất động sản. Mở hình cũ. Hình ngày ký hợp đồng căn đầu. Tay run, mắt sáng.
Người trong hình đó có một căn nhà. Và thấy đủ.
Người bây giờ có hai căn nhà. Và đang nghĩ đến căn thứ ba.
---
Tối đó tôi về căn đầu tiên. Vợ tôi đang đọc sách trên sofa.
Tôi ngồi xuống. Không nói gì.
Cô ấy cũng không nói gì.
Hai đứa ngồi im.
Ban công vẫn nhìn ra cây bàng. Cây bàng lớn hơn hồi tôi mới dọn vào.
Tôi nghĩ, hồi đó tôi có ít hơn bây giờ rất nhiều. Nhưng cái cảm giác ngồi đây, nhìn ra cây bàng, thấy đủ. Cái cảm giác đó thì bây giờ tôi phải cố lắm mới tìm lại được.
Không phải vì tôi mất nó. Mà vì tôi chất quá nhiều thứ lên trên nó. Đến lúc muốn tìm lại, phải bới hết ra mới thấy.
Mà có khi bới xong cũng không chắc còn nguyên.
Chén trà của thầy đầy rồi. Sao còn rót thêm? Lòng con cũng vậy — đầy ắp thành kiến, làm sao chứa thêm gì mới?
Your cup is full. How can I pour more? Your mind is the same — so full of opinions, how can anything new enter?
— Thiền sư Nan-in, câu chuyện "Tách trà đầy"
Diễn giải
Interpretation
Có câu chuyện thiền cũ. Một ông giáo sư đến gặp thiền sư Nan-in, hỏi về thiền. Nan-in rót trà. Chén đầy rồi mà vẫn rót. Nước tràn ra bàn. Ông giáo sư kêu, đầy rồi, sao còn rót? Nan-in nói, ông cũng vậy, đầy ắp ý kiến rồi, tôi rót thêm thì tràn thôi. Cái căn hộ đầu tiên là cái chén lúc vừa đủ. Vừa đủ chỗ cho niềm vui, cho bữa cơm, cho buổi tối ngồi nhìn cây bàng. Rồi rót thêm căn thứ hai. Rót thêm dòng tiền thụ động. Rót thêm bảng giá. Rót thêm kế hoạch. Chén tràn rồi mà tay vẫn rót. Không phải vì khát. Mà vì quên mất là mình đã uống đủ từ lâu.
There's an old Zen story. A professor visited the master Nan-in to ask about Zen. Nan-in poured tea. The cup was full but he kept pouring. Tea spilled everywhere. The professor shouted, it's full, why are you still pouring? Nan-in said, you are like this cup, so full of opinions that nothing more can go in. That first apartment was the cup when it was just right. Just enough room for joy, for a home-cooked meal, for an evening watching the sea almond tree. Then came the second apartment. Passive income. Price charts. Plans. The cup overflowed and the hand kept pouring. Not because of thirst. But because he forgot he had already drunk enough long ago.