Tối nay tao ngồi một mình trên sân thượng
Tonight I Sat Alone on the Rooftop
Tối nay tao ngồi một mình trên sân thượng.
Dưới kia là thành phố. Xe chạy. Đèn sáng. Người ta đi về phía nào đó.
Tao không đi đâu cả.
Tao ngồi đây, chân duỗi trên nền gạch còn nóng từ ban chiều, tay cầm lon bia đã hết ga. Điện thoại để úp xuống. Không phải vì tao ghét ai. Chỉ là tao không muốn nói chuyện.
Hồi chiều tao đi học về. Trên xe buýt đông người. Tao đứng sát cửa, tai nghe nhạc, mắt nhìn ra ngoài. Xung quanh toàn người. Ai cũng bận nhìn điện thoại. Không ai nhìn tao. Tao cũng không nhìn ai.
Mà tao thấy cô đơn.
Kiểu cô đơn không phải vì thiếu người. Kiểu cô đơn ở giữa một đám đông mà vẫn thấy mình đang đứng một mình.
Tao về phòng trọ. Phòng nhỏ, vừa cái giường với cái bàn. Bạn cùng phòng đi làm ca tối. Tao nấu mì, ăn xong, rửa tô, rồi không biết làm gì.
Mở điện thoại lên.
Thằng Hùng đăng story đi nhậu với đám bạn. Con Linh chụp hình ở quán mới mở. Thằng Đạt khoe vừa đi Đà Lạt với người yêu. Ai cũng có chỗ để đến. Ai cũng có người để đi cùng.
Tao lướt. Lướt. Lướt.
Rồi tắt.
Không phải tao ganh tị. Tao cũng có bạn. Cũng có người để nhắn tin. Nhưng tối nay tao không muốn nhắn ai. Không phải vì giận. Không phải vì buồn. Chỉ là cảm giác, nếu tao nhắn, tao sẽ phải giả vờ vui. Mà tao không muốn giả vờ.
Tao lên sân thượng.
Sân thượng nhà trọ không có gì đẹp. Mấy cái chậu cây ai trồng rồi bỏ. Dây phơi đồ rung rung trong gió. Mùi khói từ quán nướng dưới hẻm bay lên.
Tao ngồi xuống.
Nhìn lên trời. Thành phố nhiều đèn quá nên không thấy sao. Chỉ thấy một vùng tối mờ mờ.
Tao nghĩ về hồi nhỏ.
Hồi nhỏ tao sống ở quê. Tối nào cũng ra sân ngồi. Trời đầy sao. Bà nội ngồi cạnh, quạt phành phạch. Tao hỏi bà, sao nhiều vậy bà? Bà nói, mỗi ngôi sao là một người đã đi xa.
Hồi đó tao không hiểu.
Bây giờ tao cũng không hiểu. Nhưng tao nhớ cảm giác đó. Cảm giác ngồi cạnh ai đó mà không cần nói gì. Không cần làm gì. Chỉ ngồi.
Bây giờ tao ngồi một mình. Không có bà. Không có sao. Chỉ có gió và tiếng xe.
Mà lạ. Tao không thấy buồn.
Hồi nãy trên xe buýt, tao buồn. Hồi nãy lướt điện thoại, tao buồn. Nhưng bây giờ, ngồi đây, một mình thật sự, tao lại thấy bình thường.
Có khi cô đơn nó không đáng sợ bằng cảm giác cô đơn giữa đám đông.
Có khi ngồi một mình mà biết mình đang ngồi một mình, nó lại dễ chịu hơn.
Tao không biết giải thích sao.
Gió thổi. Tao nghe tiếng ai đó cười ở tầng dưới. Tiếng xe máy nổ. Tiếng chó sủa ở đâu xa xa.
Thành phố vẫn sống. Tao vẫn ở đây.
Tao nhớ có lần tao nói với thằng Hùng, tao thấy cô đơn quá. Nó cười, mày cô đơn gì, mày có cả đám bạn mà. Tao cũng cười theo. Ừ, tao có cả đám bạn.
Nhưng tao vẫn cô đơn.
Không phải vì thiếu người. Mà vì tao chưa bao giờ ngồi yên với chính mình đủ lâu để biết mình là ai khi không có ai xung quanh.
Tao lúc nào cũng đi với đám. Đi nhậu, đi chơi, đi cà phê. Ở đâu cũng có người. Về phòng thì mở điện thoại. Lúc nào cũng có tiếng nói, tiếng nhạc, tiếng gì đó lấp vào.
Tối nay tao không lấp.
Tao để trống.
Và cái trống đó, nó không nuốt tao như tao tưởng. Nó cứ ở đó. Tao cứ ở đây. Hai đứa ngồi cạnh nhau.
Lon bia hết rồi. Tao bóp dẹp, đặt xuống cạnh chân.
Dưới kia ai đó bật nhạc. Bài gì tao không biết. Nhưng giai điệu nhẹ, trôi lên tới sân thượng.
Tao nghe.
Không cần biết bài gì. Không cần biết ai bật. Chỉ nghe.
Có khi cô đơn nó không phải là vấn đề cần giải quyết. Có khi nó chỉ là một buổi tối trên sân thượng, gió thổi, và tao ngồi đây.
Tao không biết mai tao có lên đây nữa không.
Nhưng tối nay, tao ở đây.
Và tao không sao.
Mày không đến thế giới này. Mày từ thế giới này mà ra. Giống như sóng từ biển.
You didn't come into this world. You came out of it, like a wave from the ocean.
— Alan Watts, The Book
Diễn giải
Interpretation
Ông Watts nói một câu nghe lạ: mày không đến thế giới này, mày từ thế giới này mà ra. Nghe như triết học cao siêu, nhưng nghĩ kỹ thì đơn giản lắm. Gió trên sân thượng, tiếng xe dưới đường, bài nhạc ai bật, con chó sủa xa xa. Tất cả cái đó không phải thứ ở ngoài mày. Mày là một phần của nó. Cô đơn là khi mày quên mất điều đó. Mày nghĩ mình đứng tách ra, nhìn thế giới từ bên ngoài. Nhưng mày chưa bao giờ ở bên ngoài cả. Mày là thằng ngồi trên sân thượng, là lon bia bẹp, là gió, là tiếng cười tầng dưới. Không phải mày cô đơn vì thiếu người. Mà vì mày quên mày đang ở đây, thuộc về đây, từ đầu tới giờ.
Watts said something that sounds strange: you didn't come into this world, you came out of it. Sounds like heavy philosophy, but it's actually simple. The wind on the rooftop, the traffic below, someone's music, a dog barking in the distance. None of that is outside of you. You're part of it. Loneliness is when you forget that. You think you're standing apart, watching the world from the outside. But you were never outside. You're the kid sitting on the rooftop, the crushed beer can, the wind, the laughter from the floor below. You're not lonely because there aren't enough people. You're lonely because you forgot you've been here, belonging here, all along.