Tôi ngồi giữa tiệc sinh nhật mình mà không ai nhận ra
I Sat Through My Own Birthday Party and No One Noticed
Bốn mươi ba tuổi.
Vợ tôi tổ chức sinh nhật cho tôi ở nhà. Gọi là tổ chức chứ thật ra là gọi mấy gia đình hàng xóm qua ăn uống. Mười mấy người. Bàn dài kê ngoài sân, đèn dây treo lủng lẳng, nhạc mở loa bluetooth.
Đẹp lắm. Vợ tôi chu đáo lắm.
Tôi ngồi đầu bàn. Đúng chỗ của người được chúc mừng.
Mọi người nói chuyện. Anh Tùng kể chuyện đi câu cá tuần trước. Chị Hạnh than con gái thi trượt đại học. Thằng Minh bàn chuyện đất nền ở Long Thành lên giá. Vợ tôi chạy qua chạy lại, bưng đồ ăn, rót nước, cười nói với mọi người.
Tôi ngồi đó.
Nghe hết.
Không ai hỏi tôi gì.
Không phải họ ghét tôi. Không phải họ cố tình. Chỉ là câu chuyện nó cứ chảy, và tôi không nằm trong dòng chảy đó.
Anh Tùng quay sang tôi một lần. "Ê, mày có muốn đi câu không?" Tôi nói "Để coi." Rồi anh quay sang thằng Minh nói tiếp chuyện đất.
Tôi uống bia. Lon thứ nhất. Lon thứ hai. Lon thứ ba.
Vợ tôi bưng bánh ra. Mọi người hát sinh nhật. Tôi cười. Thổi nến. Vỗ tay. Chụp hình.
Rồi mọi người ăn bánh, tiếp tục nói chuyện.
Tôi đứng dậy đi vào nhà.
Không ai hỏi tôi đi đâu.
Tôi vào phòng ngủ. Ngồi trên giường. Cửa phòng không đóng, nghe tiếng cười ngoài sân vọng vào. Tiếng vợ tôi cười to nhất.
Tôi ngồi đó mười lăm phút.
Không buồn. Không giận. Chỉ là một cảm giác lạ. Như mình đang xem một bộ phim mà mình là diễn viên phụ trong chính bữa tiệc của mình.
Tôi nghĩ lại.
Hồi ba mươi tuổi, tôi sợ cô đơn lắm. Sợ đến mức lúc nào cũng tìm người để ở cạnh. Đi nhậu, đi cà phê, đi chơi, đi bất cứ đâu miễn có người. Lịch tuần nào cũng kín. Điện thoại lúc nào cũng có tin nhắn.
Tôi nghĩ đông người là không cô đơn.
Sai.
Cô đơn nhất không phải lúc ở một mình. Cô đơn nhất là lúc ngồi giữa mười mấy người mà không ai thực sự nhìn thấy mình.
Không phải lỗi của họ. Họ cũng đang bận nhìn thấy chính họ.
Anh Tùng kể chuyện câu cá vì anh muốn ai đó nghe anh. Chị Hạnh than chuyện con gái vì chị cần ai đó hiểu chị. Thằng Minh nói chuyện đất vì nó muốn ai đó công nhận nó biết nhiều.
Mọi người đến bữa tiệc của tôi. Nhưng mọi người mang theo bữa tiệc của riêng họ.
Tôi không trách.
Vì tôi cũng vậy. Bao nhiêu năm, tôi cũng đến tiệc người khác rồi chỉ nói chuyện của mình.
Tôi ngồi trên giường, nhìn ra cửa sổ. Trời tối. Đèn dây ngoài sân hắt vào một chút. Tiếng cười vẫn vọng.
Tôi không ra ngoài.
Không phải vì giận. Không phải vì muốn ai đó nhận ra rồi chạy vào tìm. Chỉ là tôi thấy ngồi đây cũng được.
Một mình cũng được.
Hồi trẻ, câu đó nghe như thua cuộc. "Một mình cũng được" nghe như không ai muốn chơi với mình.
Bốn mươi ba tuổi, câu đó nghe khác. Nghe như sự thật. Không vui không buồn. Chỉ là sự thật.
Vợ tôi vào phòng lúc mười giờ. "Anh ơi, sao vào đây?" Tôi nói "Mệt." Vợ tôi sờ trán tôi. "Không sốt mà." Rồi cô ấy ra ngoài tiếp khách.
Tôi nằm xuống.
Nghe tiếng mọi người lần lượt ra về. Tiếng dép lê, tiếng xe máy, tiếng "về nha, cảm ơn nha."
Vợ tôi dọn bàn ngoài sân. Tiếng chén bát va nhau.
Tôi nằm nhìn trần nhà.
Nghĩ về bốn mươi ba năm.
Nghĩ về bao nhiêu bữa tiệc tôi đã đến. Bao nhiêu lần tôi cười to để không ai thấy mình im lặng. Bao nhiêu lần tôi kể chuyện để không ai nhận ra tôi không có gì để kể.
Bốn mươi ba năm. Tôi mới ngồi yên được.
Không phải vì tôi đã tìm thấy gì. Chỉ là tôi thôi tìm.
Sáng hôm sau, vợ tôi hỏi: "Hôm qua anh có vui không?"
Tôi nói: "Vui."
Không biết có phải vui thật không. Nhưng cũng không phải buồn.
Chỉ là tôi đã ở đó. Giữa bữa tiệc của mình. Một mình.
Và lần đầu tiên, tôi không thấy đó là vấn đề.
天地與我並生，而萬物與我為一
Thiên địa dữ ngã tịnh sinh, nhi vạn vật dữ ngã vi nhất
Trời đất cùng sinh với ta, vạn vật cùng ta là một.
Heaven and earth were born with me; the myriad things and I are one.
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Tề Vật Luận (Thiên 2)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử nói trời đất cùng sinh với mình, vạn vật cùng là một với mình. Nghe thì to lớn. Nhưng nghĩ lại, nó đơn giản lắm. Mười mấy người ngồi ngoài sân. Ai cũng có câu chuyện riêng. Ai cũng đang cố được nghe, được thấy, được hiểu. Giống nhau hết. Kể cả mình. Cô đơn không phải vì mình khác mọi người. Cô đơn vì mình quên rằng ai cũng đang cô đơn giống mình. Anh Tùng cô đơn với con cá. Chị Hạnh cô đơn với đứa con gái. Thằng Minh cô đơn với mấy lô đất. Mọi người đều đang ngồi giữa bữa tiệc của người khác mà kể chuyện của mình. Khi hiểu vậy, cô đơn không còn là vấn đề nữa. Nó chỉ là cách mọi thứ vận hành. Trời đất cùng sinh, vạn vật là một. Nhưng mỗi người vẫn phải tự ngồi với phần im lặng của riêng mình.
Zhuangzi said heaven and earth are born with me, and all things are one with me. Sounds grand. But think about it. It's actually simple. Fifteen people sitting in the yard. Each carrying their own story. Each trying to be heard, to be seen, to be understood. All the same. Including me. Loneliness isn't because you're different from everyone. Loneliness is forgetting that everyone is just as lonely as you are. Tung is lonely with his fish. Hanh is lonely with her daughter. Minh is lonely with his land deals. Everyone is sitting at someone else's party, telling their own story. Once you see that, loneliness stops being a problem. It's just how things work. Heaven and earth are born together, all things are one. But each person still has to sit with their own silence.