Tôi ngồi ngoài ban công lúc bốn giờ sáng
I Sat on the Balcony at Four in the Morning
Tôi bốn mươi sáu tuổi.
Đêm đó tôi tỉnh dậy lúc ba rưỡi. Không phải vì mất ngủ. Không phải vì lo lắng. Tôi chỉ mở mắt, nhìn trần nhà, rồi biết mình không ngủ lại được.
Vợ tôi nằm cạnh, thở đều. Con gái ngủ phòng bên, cửa hé. Con trai ở Sài Gòn, tuần trước gọi về nói công ty cho tăng lương.
Không có chuyện gì xảy ra. Không ai ốm. Không ai giận. Không có hóa đơn nào quá hạn.
Tôi đứng dậy, đi ra ban công, ngồi xuống cái ghế nhựa.
Bốn giờ sáng. Phố vắng. Có tiếng xe rác chạy ở đâu xa. Gió nhẹ, không lạnh, không nóng.
Tôi ngồi đó.
Không làm gì.
---
Hồi ba mươi tuổi, tôi không biết ngồi yên.
Lúc nào cũng phải làm gì đó. Đọc tin. Lướt điện thoại. Tính tiền. Lên kế hoạch. Nghĩ về ngày mai. Nghĩ về tháng sau. Nghĩ về năm năm nữa mình sẽ ở đâu.
Tôi sợ im lặng. Không phải sợ tiếng ồn mất đi. Mà sợ khi im lặng, tôi phải nghe thấy chính mình.
Cái giọng bên trong đó nó không dễ chịu. Nó hỏi những câu tôi không muốn trả lời. Mày có đang sống đúng không. Mày có thật sự muốn cái này không. Mày mệt chưa. Mày sợ cái gì.
Nên tôi bật tivi. Mở nhạc. Gọi điện cho ai đó. Làm bất cứ thứ gì để không phải ngồi một mình với sự im lặng.
Mười mấy năm như vậy.
---
Năm bốn mươi hai tuổi, tôi nằm viện.
Không phải bệnh nặng. Huyết áp cao, tim đập nhanh, bác sĩ nói stress kéo dài. Nằm theo dõi ba ngày.
Ba ngày trong bệnh viện, không điện thoại vì hết pin mà quên mang sạc. Vợ mang vào chiều hôm sau, nhưng hôm đầu tiên tôi nằm đó, không có gì.
Không tivi vì phòng chung, người ta tắt sớm. Không sách vì tôi không nghĩ mình sẽ nằm viện. Chỉ có cái trần nhà trắng, tiếng máy đo nhịp tim kêu đều đều, và tiếng người bệnh giường bên ho khan.
Tôi nằm đó.
Lúc đầu, tôi bồn chồn. Tay cứ muốn cầm cái gì. Mắt cứ muốn nhìn cái gì. Đầu cứ muốn nghĩ cái gì.
Rồi khoảng chín giờ tối, mọi thứ dừng lại.
Tôi không biết diễn tả sao. Nó giống như cái máy chạy ầm ầm bao nhiêu năm, bỗng có ai rút phích cắm. Tiếng ù trong đầu tắt. Ngực nhẹ ra. Vai hạ xuống.
Tôi nằm đó, nhìn trần nhà, và lần đầu tiên trong rất lâu, tôi không muốn ở đâu khác.
Không muốn về nhà. Không muốn đi làm. Không muốn kiểm tra tin nhắn. Không muốn biết ngày mai thế nào.
Chỉ nằm đó. Thở.
Và tôi khóc.
Không phải khóc vì buồn. Khóc vì nhẹ. Cái nhẹ đó nó lạ quá. Lạ đến mức tôi không nhận ra mình đã nặng bao lâu.
---
Sau đợt nằm viện, tôi không thay đổi gì lớn.
Vẫn đi làm. Vẫn họp hành. Vẫn lo tiền học cho con. Vẫn trả góp căn hộ.
Nhưng tôi bắt đầu dậy sớm hơn.
Không phải để tập thể dục. Không phải để thiền. Không phải vì đọc được bài nào nói dậy lúc năm giờ sáng sẽ thành công.
Tôi dậy sớm vì tôi thích ngồi ngoài ban công lúc trời chưa sáng.
Không làm gì. Không nghĩ gì. Không cần gì.
Chỉ ngồi.
---
Vợ tôi hỏi một lần. Anh ngồi ngoài đó làm gì.
Tôi nói, không làm gì.
Bà ấy nhìn tôi, hơi lo. Anh có sao không.
Tôi nói, không sao. Thật sự không sao.
Bà ấy không hỏi nữa. Có lẽ bà ấy thấy mặt tôi khác. Không phải vui hơn. Không phải buồn hơn. Chỉ là yên hơn.
Mấy tháng sau, thỉnh thoảng bà ấy cũng ra ngồi cạnh. Không nói gì. Hai người ngồi đó, nhìn trời sáng dần.
Không cần nói. Không cần giải thích.
---
Đồng nghiệp tôi, anh Phong, năm ngoái nghỉ hưu sớm. Năm mươi hai tuổi, bán hết cổ phần, mua đất ở Đà Lạt, xây nhà nhỏ.
Mọi người nói anh ấy giỏi quá. Biết dừng đúng lúc. Biết sống cho mình.
Anh Phong gọi cho tôi ba tháng sau. Giọng mệt.
Tôi tưởng về đây sẽ bình yên. Nhưng tôi mang cái đầu này theo. Nó không chịu yên.
Anh ấy nói, ở Đà Lạt mát, đẹp, yên tĩnh. Nhưng anh ấy vẫn dậy lúc sáu giờ, kiểm tra điện thoại, đọc tin tài chính, tính xem tiền gửi ngân hàng lãi bao nhiêu, lo không biết có đủ sống đến bảy mươi không.
Cảnh đẹp mà đầu không yên thì cảnh cũng vô nghĩa.
Tôi nghe, không nói gì. Vì tôi hiểu.
Bình yên không phải là chỗ mình ở. Không phải là không có việc gì lo. Không phải là đủ tiền, đủ sức khỏe, đủ mọi thứ.
Bình yên là khi cái máy trong đầu chịu tắt.
Dù chỉ mười lăm phút.
---
Sáng nay tôi lại dậy lúc bốn giờ.
Ra ban công. Ngồi xuống cái ghế nhựa cũ. Gió thổi nhẹ. Đâu đó có mùi hoa sữa, hoặc có lẽ tôi tưởng tượng.
Tôi ngồi đó.
Không nghĩ về công việc. Không nghĩ về tiền. Không nghĩ về con cái. Không nghĩ về sức khỏe.
Không nghĩ.
Và trong cái khoảng không đó, có một thứ gì đó tôi không đặt tên được. Nó không phải hạnh phúc. Không phải mãn nguyện. Không phải thành tựu.
Nó chỉ là yên.
Như mặt nước không gợn sóng. Không phải vì không có gió. Mà vì nước đã sâu đến mức gió không chạm tới đáy.
Tôi bốn mươi sáu tuổi. Tôi mất hơn bốn mươi năm để biết ngồi yên.
Và tôi không chắc ngày mai mình còn ngồi yên được.
Nhưng sáng nay thì được.
Vậy là đủ.