Tôi ngủ chung giường với vợ mà như ngủ một mình
I share a bed with my wife but sleep alone
Nhà tôi bốn người.
Vợ. Hai đứa con. Một con chó.
Buổi tối nào cũng vậy. Cơm xong, con lớn vào phòng đóng cửa. Con nhỏ ôm iPad nằm sofa. Vợ rửa bát xong thì lên giường lướt điện thoại. Con chó nằm dưới bàn ăn, nhìn tôi.
Tôi ngồi ở ghế sofa, tivi mở kênh thời sự, âm lượng nhỏ.
Không ai nói gì.
Không phải giận. Không phải chiến tranh lạnh. Chỉ là hết chuyện để nói.
---
Hồi mới cưới, tôi với vợ nói chuyện đến hai giờ sáng. Nằm trong phòng trọ mười hai mét vuông, quạt kêu cọt kẹt, mà không muốn ngủ. Nói đủ thứ. Chuyện đồng nghiệp. Chuyện hàng xóm. Chuyện mai mốt có tiền thì đi đâu. Chuyện con cái sau này đặt tên gì.
Mười sáu năm sau, phòng ngủ rộng gấp ba, điều hòa êm, nệm tốt.
Mà hai người nằm quay lưng lại.
Không phải ghét nhau. Tôi nói thật. Không phải ghét.
Chỉ là mỗi người mệt một kiểu. Mỗi người mang về nhà một thứ nặng khác nhau. Rồi không ai muốn mở miệng nữa.
---
Ở công ty cũng vậy.
Tôi làm quản lý, dưới tay mười mấy người. Ngày nào cũng họp. Ngày nào cũng nói. Ngày nào cũng nghe.
Mà không có câu nào thật.
Nhân viên nói với tôi những gì họ nghĩ tôi muốn nghe. Sếp nói với tôi những gì họ muốn tôi làm. Tôi nói với cả hai bên những gì giữ được mọi thứ yên ổn.
Mười mấy năm, tôi thành cái máy dịch. Dịch từ bên này sang bên kia. Giữ cho êm. Giữ cho xong.
Không ai hỏi tôi nghĩ gì.
Mà tôi cũng không biết mình nghĩ gì nữa.
---
Có lần, tôi đi công tác Đà Nẵng. Một mình.
Họp xong lúc bốn giờ chiều. Về khách sạn tắm rửa, rồi không biết làm gì.
Tôi xuống sảnh, đi bộ ra biển. Ngồi ở quán nhựa ven đường, gọi lon bia.
Biển chiều, gió mặn, người ta đi qua đi lại. Có đôi trẻ chụp ảnh. Có ông già câu cá. Có mấy đứa nhỏ chạy chân trần trên cát.
Tôi ngồi đó. Một mình. Lon bia trong tay.
Rồi tôi khóc.
Không hiểu vì sao. Không có chuyện gì xảy ra. Không ai nói gì đau. Chỉ là ngồi đó, một mình, không cần phải là ai cho ai, rồi nước mắt nó chảy.
Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, tôi không phải là chồng, không phải là bố, không phải là quản lý. Chỉ là một người đàn ông bốn mươi ba tuổi ngồi uống bia một mình.
Và tôi thấy cô đơn kinh khủng.
Nhưng cũng thấy nhẹ. Lạ lắm.
---
Tối đó tôi gọi cho vợ. Vợ hỏi ăn chưa. Tôi nói ăn rồi. Vợ nói con lớn bị cô giáo gọi. Tôi nói mai về rồi tính. Vợ nói ừ. Tôi nói ừ.
Hai phút. Cúp máy.
Tôi nằm trong phòng khách sạn, trần nhà trắng, máy lạnh chạy đều.
Nghĩ lại lúc chiều, lúc ngồi khóc ở biển.
Tôi không khóc vì buồn. Tôi khóc vì lâu quá rồi không gặp lại mình.
Cái thằng hồi ba mươi, nó thích đọc sách, thích ngồi cà phê một mình, thích viết linh tinh vào sổ tay. Cái thằng đó, tôi không biết nó đi đâu mất.
Bây giờ tôi là cái gì? Là bố của hai đứa nhỏ. Là chồng. Là quản lý. Là người đóng tiền điện, tiền nước, tiền học, tiền bảo hiểm.
Những cái tên đó, không cái nào là tôi.
Mà tôi cũng không biết bỏ cái nào.
---
Về Sài Gòn, mọi thứ lại như cũ.
Cơm tối. Tivi. Vợ lướt điện thoại. Con vào phòng. Con chó nhìn tôi.
Nhưng có một thứ khác.
Tôi bắt đầu dậy sớm hơn. Năm giờ. Trước khi cả nhà thức.
Tôi pha cà phê, ngồi ở ban công. Không làm gì. Không đọc tin. Không check mail.
Chỉ ngồi.
Mười lăm phút. Hai mươi phút. Có hôm nửa tiếng.
Không ai biết. Không ai hỏi.
Nhưng mười lăm phút đó, tôi gặp lại cái thằng ngày xưa. Không rõ mặt. Nhưng biết nó còn đó.
---
Vợ tôi vẫn quay lưng khi ngủ. Con vẫn đóng cửa phòng. Công ty vẫn họp.
Không có gì thay đổi.
Nhưng sáng nào tôi cũng dậy lúc năm giờ.
Ngồi với ly cà phê.
Ngồi với cái im lặng.
Ngồi với chính mình.
Không biết đó có gọi là hết cô đơn không. Nhưng nó khác.
Gặp gỡ với chính mình là một trong những trải nghiệm khó chịu nhất.
The meeting with oneself is one of the more unpleasant things.
— Carl Jung, The Archetypes and the Collective Unconscious
Diễn giải
Interpretation
Krishnamurti nói gặp gỡ chính mình là chuyện khó nhất. Nghe thì lạ. Mình ở với mình suốt ngày, sao lại không gặp? Nhưng nghĩ lại thì đúng. Bao nhiêu năm, mình sống bằng những cái tên người khác đặt cho. Bố. Chồng. Quản lý. Mỗi cái tên kéo mình về một hướng. Mỗi cái tên đòi mình phải là một kiểu. Rồi một ngày, ngồi một mình, không cần là gì cho ai, mình mới thấy. À, mình còn đây. Cái thằng ngày xưa, nó không mất. Nó chỉ bị chôn dưới đống vai diễn. Gặp lại mình không phải là bỏ hết. Không phải nghỉ việc, ly hôn, lên núi. Đôi khi chỉ là mười lăm phút ban công lúc năm giờ sáng. Đủ để biết mình còn sống, không chỉ đang tồn tại.
Krishnamurti said meeting yourself is one of the hardest things. Sounds strange. You're with yourself all day. How can you not meet yourself? But think about it. For years, you live under names others gave you. Father. Husband. Manager. Each name pulls you in a direction. Each name demands you be a certain way. Then one day, sitting alone, not needing to be anything for anyone, you finally see. Oh, I'm still here. That old version of me didn't disappear. He was just buried under all the roles. Meeting yourself again doesn't mean dropping everything. Doesn't mean quitting, divorcing, moving to the mountains. Sometimes it's just fifteen minutes on a balcony at five in the morning. Enough to know you're still alive, not just existing.