Tôi sáu mươi tuổi mới biết mình thích ngồi một mình
I Was Sixty Before I Knew I Liked Being Alone
Hồi ba mươi, tôi sợ ngồi một mình.
Sợ thiệt. Sợ kiểu mà hễ vợ đi vắng, con đi học, nhà trống là tôi phải bật tivi lên. Không coi gì hết. Chỉ cần có tiếng người.
Hồi đó tôi nghĩ người nào thích ở một mình là người đó có vấn đề. Cô đơn. Lập dị. Không ai chơi cùng.
Tôi bận lắm. Bận thiệt chứ không phải bận kiểu khoe. Sáng đi làm, trưa ăn với đồng nghiệp, chiều họp, tối về ăn cơm với gia đình, cuối tuần đi nhậu hoặc đưa con đi chơi. Lịch kín. Ngày nào cũng kín.
Tôi nghĩ đó là sống đúng. Người đàn ông phải vậy. Phải có ích. Phải hiện diện. Phải luôn ở đó cho ai đó.
Năm bốn mươi lăm, công ty cũ giải thể. Tôi thất nghiệp ba tháng.
Ba tháng đó tôi không biết mình là ai.
Không phải vì mất tiền. Vợ tôi vẫn đi làm, con vẫn đi học, nhà vẫn có cơm. Nhưng sáng thức dậy, không có chỗ để đi, tôi hoảng.
Tôi ngồi ở bàn ăn. Nhìn cái ly nước. Nhìn cái tường. Nghe tiếng đồng hồ kêu tích tắc.
Tôi thấy mình vô dụng.
Không phải ai nói tôi vô dụng. Vợ không nói. Con không nói. Nhưng trong đầu tôi có cái giọng cứ lặp đi lặp lại: mày không làm gì hết, mày đang lãng phí, mày đang thừa.
Tôi bắt đầu đi bộ. Không phải tập thể dục. Chỉ là đi cho khỏi ngồi nhà.
Đi vòng vòng khu phố. Qua cái công viên nhỏ. Ngồi trên ghế đá. Nhìn mấy ông già đánh cờ. Nhìn mấy bà đi bộ. Nhìn mấy đứa nhỏ chạy.
Một tuần. Hai tuần. Ba tuần.
Rồi tôi tìm được việc mới. Lại bận. Lại kín lịch. Quên luôn mấy buổi sáng ngồi ghế đá.
Mười lăm năm sau, tôi nghỉ hưu.
Lần này không phải thất nghiệp. Lần này là hết. Hết thiệt. Không ai đuổi, không ai giải thể. Chỉ là đến tuổi rồi, thôi.
Buổi sáng đầu tiên nghỉ hưu, tôi ngồi ở bàn ăn. Nhìn cái ly nước. Nhìn cái tường. Nghe tiếng đồng hồ.
Y chang mười lăm năm trước.
Nhưng lần này khác.
Tôi không hoảng.
Tôi ngồi đó. Uống trà. Không bật tivi. Không gọi ai. Không lên mạng.
Chỉ ngồi.
Vợ tôi đi chợ về, thấy tôi ngồi im, hỏi: "Ông có sao không?"
Tôi nói: "Không. Tôi đang ngồi."
Bà nhìn tôi hơi lạ. Rồi cũng kệ.
Từ đó, sáng nào tôi cũng ngồi như vậy. Một tiếng. Có khi hai tiếng. Không làm gì.
Con gái tôi về thăm, thấy vậy lo lắng. Nó hỏi: "Ba có buồn không? Ba có muốn đi du lịch không? Hay ba đăng ký lớp học gì đi."
Tôi cười. Nói: "Ba không buồn. Ba đang thích ngồi đây."
Nó không hiểu. Tôi biết nó không hiểu. Vì hồi bằng tuổi nó, tôi cũng không hiểu.
Hồi đó tôi nghĩ sống là phải làm gì đó. Phải có mục đích. Phải có kế hoạch. Phải đi tới.
Bây giờ tôi ngồi đây, không đi đâu hết, mà thấy đủ.
Không phải đủ kiểu "biết đủ là giàu" như mấy câu trên mạng. Không phải đủ kiểu an ủi bản thân.
Đủ kiểu, tôi ngồi đây, tôi thở, tôi nghe tiếng chim ngoài cửa sổ, tôi thấy nắng chiếu lên sàn nhà. Vậy thôi. Không cần thêm gì.
Sáu mươi năm tôi sống, bốn mươi năm đi làm, ba đứa con, một căn nhà, bao nhiêu chuyện đã qua.
Mà thứ tôi thích nhất, hóa ra là ngồi một mình với ly trà.
Tôi không biết đó có phải là "ý nghĩa" không. Chữ đó lớn quá. Tôi không dám nói.
Tôi chỉ biết, hồi bận rộn, tôi không bao giờ hỏi sống để làm gì. Vì không có thời gian hỏi.
Bây giờ có thời gian rồi. Tôi cũng không hỏi.
Không phải vì tìm được câu trả lời.
Mà vì câu hỏi đó, nó tự biến mất.
Như nắng chiều tắt. Không ai tắt nó. Nó tự tắt. Rồi tối đến. Rồi sáng lại.
Tôi ngồi đây. Uống trà. Chờ nắng.