Tôi sợ nhất là lúc không có gì để sợ
What I Fear Most Is Having Nothing to Fear
Năm bốn mươi ba tuổi, tôi đi khám tổng quát.
Không phải vì đau gì. Công ty bắt đi. Mỗi năm một lần, lên xe buýt ra bệnh viện quận, ngồi chờ từ sáu giờ sáng.
Bác sĩ đọc kết quả. Không có gì bất thường. Gan tốt. Thận tốt. Tim đập đều. Đường huyết bình thường.
Tôi cầm tờ giấy đi ra. Ngồi xuống ghế đá ngoài sân bệnh viện. Xung quanh người ta đi lại, có người khóc, có người cầm phim X-quang nhìn lên trời.
Tôi ngồi đó, tờ giấy ghi "bình thường" trong tay.
Mà tôi thấy sợ.
Không phải sợ bệnh. Kết quả tốt mà. Không phải sợ chết. Chưa đến lúc nghĩ chuyện đó.
Tôi sợ vì tôi không biết mình đang sợ cái gì.
---
Hồi ba mươi tuổi, tôi sợ rõ ràng lắm.
Sợ mất việc. Sợ không đủ tiền trả góp căn hộ. Sợ vợ bỏ. Sợ con ốm mà không có tiền đưa đi viện.
Những nỗi sợ đó có tên, có mặt, có hình dạng. Tôi nhìn thấy nó. Tôi biết nó đứng ở đâu. Tôi biết cách chạy.
Chạy bằng cách làm thêm. Chạy bằng cách nhận dự án ngoài giờ. Chạy bằng cách không ngủ. Chạy bằng cách nói với vợ "anh lo được".
Và tôi lo được thật.
Căn hộ trả xong. Con đi học trường tốt. Vợ không bỏ. Tài khoản tiết kiệm có một con số mà mười năm trước tôi không dám mơ.
Tôi đã thắng hết những nỗi sợ có tên.
Nhưng rồi cái gì đến sau đó, không ai nói cho tôi biết.
---
Nó bắt đầu bằng những đêm mất ngủ.
Không phải vì lo lắng. Không phải vì suy nghĩ gì. Chỉ là nằm đó, mắt mở, nhìn trần nhà. Không có gì trong đầu. Mà không ngủ được.
Vợ tôi hỏi: "Anh sao vậy?"
Tôi nói: "Không sao."
Mà đúng là không sao thật. Không có chuyện gì xảy ra. Không ai gây chuyện. Không có deadline. Không có nợ. Không có gì.
Cái "không có gì" đó, nó nặng hơn tất cả những thứ tôi từng gánh.
---
Tôi bắt đầu để ý mình hay giật mình.
Điện thoại rung, tôi giật mình. Con gái mở cửa phòng, tôi giật mình. Đang lái xe, đèn xanh bật, xe sau bấm còi, tôi giật mình.
Không phải phản xạ bình thường. Là kiểu tim đập nhanh, tay lạnh, mắt mở to. Như đang chờ một cái gì đó xảy ra.
Nhưng không có gì xảy ra.
Tôi đi khám. Bác sĩ nói rối loạn lo âu. Cho thuốc. Tôi uống được hai tuần rồi bỏ. Không phải vì thuốc không tốt. Mà vì tôi biết thuốc không chữa được cái tôi đang mang.
Cái tôi đang mang không phải bệnh.
---
Một buổi chiều, tôi đón con gái đi học về.
Nó mười hai tuổi. Ngồi sau xe, kể chuyện trường. Bạn nó bị cô giáo la. Bạn nó có đôi giày mới. Bạn nó thích một thằng con trai lớp bên cạnh.
Nó kể liên tục. Tôi nghe. Gật đầu.
Rồi nó hỏi: "Ba ơi, ba có sợ gì không?"
Tôi suýt nói "không". Suýt nói "ba lớn rồi, không sợ gì đâu".
Nhưng tôi dừng lại.
Tôi nói: "Có."
Nó hỏi: "Sợ gì?"
Tôi im một lúc lâu. Xe chạy qua hai cái ngã tư.
Tôi nói: "Ba không biết."
Nó cười: "Vậy cũng sợ hả ba?"
Tôi cười theo. Nhưng trong bụng tôi biết đó là câu trả lời thật nhất tôi từng nói.
---
Tôi bốn mươi ba tuổi.
Tôi đã sống qua những nỗi sợ có hình dạng. Sợ nghèo. Sợ thất bại. Sợ bị bỏ rơi. Sợ không đủ giỏi.
Mỗi nỗi sợ đó, tôi đánh nhau với nó. Có lúc thắng, có lúc thua, nhưng ít nhất tôi biết mình đang đánh với ai.
Bây giờ, tôi ngồi trong căn nhà đã trả hết nợ, con cái khỏe mạnh, vợ vẫn ở bên, công việc ổn định.
Mà tôi sợ.
Sợ một thứ không có tên. Không có mặt. Không đứng ở đâu để tôi chỉ vào.
Nó ở trong tôi. Có khi nó là tôi.
---
Tôi nghĩ lại, hồi còn bận chạy, tôi không có thời gian sợ kiểu này.
Vì nỗi sợ cũ nó chiếm hết chỗ. Sợ thiếu tiền thì đi kiếm tiền. Sợ mất việc thì làm giỏi hơn. Sợ vợ buồn thì mua quà. Mỗi nỗi sợ đều có một hành động tương ứng.
Nhưng cái sợ bây giờ, tôi không biết phải làm gì với nó.
Mua thêm nhà? Không thiếu. Đổi xe? Không cần. Đi du lịch? Đi rồi, về vẫn vậy.
Tôi thử chạy bộ. Thử thiền. Thử đọc sách. Thử viết nhật ký.
Mỗi thứ giúp được một chút. Rồi thôi. Cái sợ vẫn ở đó. Kiên nhẫn hơn tôi.
---
Có một lần, tôi ngồi uống cà phê với ông anh họ. Ông ấy năm mươi lăm, vừa nghỉ hưu sớm.
Tôi hỏi: "Anh có bao giờ sợ mà không biết sợ gì không?"
Ổng nhìn tôi. Im lâu lắm. Rồi ổng nói: "Có. Suốt."
Tôi hỏi: "Rồi anh làm gì?"
Ổng nói: "Không làm gì. Sống với nó."
Tôi chờ ổng nói thêm. Kiểu "rồi nó sẽ qua" hay "rồi mày sẽ hiểu". Nhưng ổng không nói gì nữa. Ổng uống cà phê. Nhìn ra đường.
Tôi cũng uống. Cũng nhìn ra đường.
Hai thằng đàn ông trung niên ngồi im trong quán cà phê lúc ba giờ chiều.
---
Tối đó tôi về nhà. Vợ đang nấu cơm. Con gái đang học bài. Con trai nhỏ đang xem hoạt hình.
Mọi thứ bình thường.
Tôi đứng ở cửa, nhìn vào. Cái cảnh đó, tôi đã nhìn cả ngàn lần.
Mà hôm đó tôi nhìn lâu hơn bình thường.
Vì tôi hiểu rồi.
Cái tôi sợ, nó không phải là mất đi những thứ này. Không phải sợ bệnh, sợ chết, sợ nghèo lại.
Cái tôi sợ là chính cái khoảng trống bên trong tôi. Cái khoảng mà bao năm tôi lấp bằng nỗi sợ khác, bằng mục tiêu, bằng việc chạy.
Bây giờ hết chạy rồi. Khoảng trống lộ ra.
Và tôi phải nhìn vào nó.
Không có gì trong đó cả. Chỉ có tôi.
Mà hóa ra, nhìn thấy mình, đó mới là điều đáng sợ nhất.