Tối thứ bảy, tao ngồi giữa sáu đứa bạn thân mà không nói được câu nào
Saturday night, surrounded by six close friends, and I couldn't say a word
Sáu đứa.
Sáu đứa ngồi quanh cái bàn nhựa trước quán ốc đầu hẻm. Bia đã mở. Ốc đã lên. Tiếng cười đã nổ từ lúc nào.
Tao ngồi đó.
Không buồn. Không vui. Không gì hết.
Thằng Hùng kể chuyện đi Đà Lạt tuần trước, nó gặp con bé dễ thương, xin số, nhắn tin ba ngày rồi bị block. Cả bàn cười. Tao cũng cười. Nhưng cái cười nó đi qua mặt tao rồi biến mất, không để lại gì.
Con Linh nói nó vừa được tăng lương. Mọi người chúc mừng. Tao cũng nâng ly. Nhưng tay tao nâng ly mà đầu tao đang ở chỗ khác.
Chỗ khác là đâu thì tao cũng không biết.
Đó là cái lạ. Tao không biết mình đang nghĩ gì. Không phải đang lo chuyện tiền. Không phải đang nhớ ai. Không phải đang giận. Tao chỉ thấy mình đang ngồi đây mà không thuộc về đây.
Như một cái ly đặt nhầm bàn.
Tao hai mươi ba tuổi. Sáu đứa ngồi quanh tao là sáu đứa tao chơi từ hồi cấp ba. Bảy năm. Biết nhau từ hồi còn mặc đồng phục, trốn tiết ra quán net. Biết nhau từ hồi còn góp tiền mua chung một gói mì.
Bảy năm mà tối nay tao ngồi giữa tụi nó, thấy xa hơn bao giờ hết.
Không phải tụi nó thay đổi. Tụi nó vẫn vậy. Hùng vẫn ba hoa. Linh vẫn hay khoe. Thằng Đạt vẫn ít nói, ngồi góc uống bia. Con Thảo vẫn cười to nhất bàn. Thằng Phú vẫn hay chọc ghẹo. Con Mai vẫn chụp hình đăng story.
Tụi nó vẫn vậy. Mà tao thì không.
Hay tao vẫn vậy, mà tao mới nhận ra.
Tao không biết.
Có lần tao thử nói. Giữa bàn nhậu, tao nói: "Ê, tụi mày có bao giờ thấy cô đơn không? Kiểu ngồi giữa đám đông mà thấy mình ở ngoài ấy."
Thằng Hùng nhìn tao: "Mày uống nhiều rồi."
Con Thảo cười: "Mày đọc sách gì mà triết vậy."
Rồi chuyện đi qua. Không ai nhớ. Có khi tao cũng không muốn ai nhớ.
Vì nếu ai đó nhớ, ai đó hỏi lại, tao cũng không biết trả lời sao.
Tao không biết giải thích cái cảm giác này.
Nó không phải buồn. Buồn thì tao biết. Buồn thì tao khóc, tao nghe nhạc, tao ngủ, rồi mai tao hết.
Cái này khác.
Cái này là ngồi giữa sáu đứa bạn thân nhất mà thấy mình đang xem một bộ phim. Tao thấy tụi nó. Tao nghe tụi nó. Nhưng tao không chạm được.
Như có một lớp kính ở giữa.
Tao về nhà tối đó. Mười một giờ. Phòng trọ hai mươi mét vuông. Cái quạt kêu cọt kẹt. Tao nằm xuống.
Và lạ lắm. Nằm một mình trong phòng trọ, tao lại thấy bớt cô đơn hơn lúc ngồi giữa sáu đứa.
Không phải vì tao ghét tụi nó. Tao thương tụi nó. Thật.
Nhưng ở giữa tụi nó, tao phải là một phiên bản nào đó. Phiên bản cười đúng lúc, nói đúng chỗ, nâng ly đúng nhịp. Phiên bản mà tụi nó quen.
Ở một mình, tao không cần là phiên bản nào hết.
Tao chỉ nằm đó. Nghe cái quạt kêu. Nhìn trần nhà.
Và cái khoảng trống nó vẫn ở đó. Nhưng nó không đe dọa nữa. Nó chỉ ở đó. Như cái bóng.
Tao bắt đầu nghĩ. Có phải tao cô đơn vì không có ai không? Hay tao cô đơn vì có người mà không nói được?
Có phải cô đơn là thiếu người? Hay cô đơn là thiếu chỗ để đặt cái phần thật nhất của mình xuống?
Sáu đứa bạn thân. Bảy năm. Mà tao không đặt được.
Không phải lỗi tụi nó. Cũng không phải lỗi tao.
Có khi nó không phải lỗi ai.
Có khi cô đơn nó không phải vấn đề cần giải quyết. Nó chỉ là một phần của việc sống. Như thở. Như đói. Như mệt.
Tao hai mươi ba tuổi. Tao có sáu đứa bạn thân. Tao có việc làm. Tao có phòng trọ. Tao có đủ thứ mà người ta nói là cần có.
Mà tối thứ bảy, tao vẫn nằm đây, nhìn trần nhà, và thấy cái khoảng trống đó.
Nó không lớn hơn. Không nhỏ đi. Nó chỉ ở đó.
Tao không biết nó là gì.
Có khi tao không cần biết.
天地與我並生，而萬物與我為一
Thiên địa dữ ngã tịnh sinh, nhi vạn vật dữ ngã vi nhất
Trời đất cùng sinh với ta, vạn vật cùng ta là một.
Heaven and earth were born with me; the myriad things and I are one.
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Tề Vật Luận (Thiên 2)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử nói trời đất sinh ra cùng lúc với tao, vạn vật là một với tao. Nghe lớn lao. Nghe xa vời. Nhưng nghĩ lại thì nó đơn giản lắm. Tao ngồi giữa sáu đứa bạn, thấy mình ở ngoài. Tao nằm một mình trong phòng trọ, lại thấy bớt lạc. Cái khoảng trống đó không phải vì thiếu người. Nó ở đó từ đầu. Nó là một phần của tao, giống như cái bóng là một phần của thân. Trang Tử không nói tao phải hòa vào đám đông. Cũng không nói tao phải tách ra. Ổng nói tao với trời đất, với cái bàn nhựa, với sáu đứa bạn, với con ốc trên đĩa, với cái quạt kêu cọt kẹt trong phòng trọ, tất cả là một. Cô đơn không phải vì tao đứng ngoài. Có khi cô đơn là cách tao cảm nhận cái rộng lớn hơn mà tao chưa có từ để gọi tên.
Zhuangzi said heaven and earth were born at the same time as me, and all things are one with me. Sounds grand. Sounds distant. But think about it and it's simple. I sat among six friends and felt outside. I lay alone in my rented room and felt less lost. That emptiness wasn't because of missing people. It was there from the start. It's part of me, like a shadow is part of a body. Zhuangzi didn't say I should blend into the crowd. Didn't say I should separate from it. He said I am one with heaven and earth, with the plastic table, with six friends, with the snails on the plate, with the creaking fan in my room. All of it, one thing. Loneliness isn't because I stand outside. Maybe loneliness is how I feel something larger that I don't have words for yet.