Tôi với vợ tôi ngủ chung giường mà không chạm nhau suốt ba năm
My wife and I shared a bed for three years without touching
Tôi với vợ tôi cưới nhau năm tôi ba mươi mốt.
Hồi đó yêu dữ lắm. Đi đâu cũng nắm tay. Ăn gì cũng chia đôi. Ngủ thì quấn vào nhau như sợ ai giật mất.
Năm năm đầu, tôi nghĩ mình may mắn hơn phần lớn thiên hạ.
Rồi con đầu ra đời. Rồi con thứ hai. Rồi cái nhà trả góp. Rồi mẹ tôi bệnh. Rồi ba vợ mất.
Không có chuyện gì lớn xảy ra giữa hai đứa tôi. Không ai ngoại tình. Không ai đánh đập. Không ai bỏ đi.
Chỉ là từ từ, cái giường king size bắt đầu rộng ra.
Tôi nằm bên này. Vợ tôi nằm bên kia. Giữa là một khoảng trống vừa đủ để đặt thêm một đứa trẻ, nhưng không đứa nào nằm đó.
Ba năm.
Ba năm tôi không chạm vào vợ. Không phải ghét. Không phải giận. Chỉ là không biết chạm kiểu gì nữa.
Tay mình đặt lên vai người ta mà thấy lạ. Như chạm vào một người quen biết rất lâu nhưng không còn thân.
---
Tôi nhớ có lần, khoảng năm thứ hai của cái khoảng trống đó, vợ tôi nấu bữa tối.
Cơm, canh chua, cá kho. Bình thường. Giống mọi bữa.
Tôi ngồi xuống ăn. Hai đứa con ngồi cạnh, mỗi đứa cắm mặt vào chén.
Vợ tôi ngồi đối diện. Gắp cá cho tôi. Một miếng. Đặt vào chén tôi.
Tôi nói cảm ơn.
Cô ấy gật đầu.
Hết.
Không nhìn nhau. Không cười. Không giận. Chỉ là hai người lớn ngồi ăn cơm, làm đúng những gì cần làm.
Tối đó tôi nằm nghĩ. Miếng cá đó. Cô ấy vẫn gắp cho tôi. Mỗi bữa. Không thiếu bữa nào.
Mà tôi không nhớ lần cuối tôi gắp cho cô ấy là khi nào.
---
Có người hỏi tôi sao không ly hôn.
Tôi không biết trả lời.
Không phải vì con. Không phải vì nhà. Không phải vì sợ miệng đời.
Chỉ là tôi không biết mình rời đi thì đi đâu. Và cũng không biết ở lại thì ở với ai. Người nằm cạnh tôi mỗi đêm, tôi quen hơi, quen tiếng thở, quen cái cách cô ấy kéo mền lên tới cổ. Nhưng tôi không biết cô ấy đang nghĩ gì. Đã lâu rồi tôi không hỏi.
Đã lâu rồi cô ấy cũng không nói.
Hai đứa tôi sống như hai người cùng thuê chung một căn nhà. Chia tiền điện nước. Chia lịch đưa đón con. Chia nhau cái giường mà không chia gì khác.
---
Một đêm, tôi thức giấc lúc hai giờ sáng.
Vợ tôi đang khóc.
Không thành tiếng. Chỉ run vai. Cái kiểu khóc của người đã quen khóc một mình.
Tôi nằm đó. Nghe. Không biết phải làm gì.
Tôi muốn quay sang ôm cô ấy. Nhưng tay tôi nặng. Không phải nặng vì mệt. Nặng vì ba năm không chạm, bây giờ chạm thì thành cái gì? An ủi? Thương hại? Hay chỉ là tôi cũng đang sợ, nên muốn bám vào một người cho đỡ lạnh?
Tôi nằm đó đến khi cô ấy ngủ lại.
Sáng hôm sau, cô ấy dậy nấu cơm. Bình thường. Như không có gì.
Tôi ngồi uống cà phê. Bình thường. Như không có gì.
---
Có lần tôi đọc ở đâu đó, người ta nói tình yêu là lửa. Cháy rực rồi tắt.
Tôi không nghĩ vậy.
Tình yêu của tôi với vợ tôi không tắt. Nó không cháy rực lên rồi vụt tắt như người ta hay kể. Nó cứ nhỏ dần. Nhỏ dần. Như cái vòi nước ai quên khóa, chảy ri rỉ cho đến khi bể cạn mà không ai để ý.
Rồi một ngày nhìn lại, cạn rồi.
Mà hai đứa vẫn đứng đó. Bên cái bể cạn. Không đi. Không ở. Không biết làm gì.
---
Chuyện thay đổi vào một buổi chiều bình thường.
Tôi đi làm về. Vợ tôi đang ngồi ngoài ban công. Một mình. Không điện thoại. Không làm gì. Chỉ ngồi.
Tôi đứng ở cửa nhìn.
Cô ấy bốn mươi ba tuổi. Tóc bắt đầu có sợi bạc. Lưng hơi còng. Bàn tay để trên đùi, những ngón tay gầy hơn hồi mới cưới.
Tôi nhìn cô ấy mà thấy một thứ gì đó. Không phải yêu. Không phải thương. Không có tên.
Chỉ là nhìn một người đã đi cạnh mình suốt mười mấy năm, chịu đựng cùng một thứ mà mình chịu đựng, mệt cùng một kiểu mệt, cạn cùng một kiểu cạn. Mà vẫn ở đó. Vẫn nấu cơm. Vẫn gắp cá. Vẫn khóc lúc hai giờ sáng rồi sáng ra vẫn dậy.
Tôi bước ra ban công. Ngồi xuống cạnh cô ấy.
Không nói gì. Không chạm. Chỉ ngồi.
Cô ấy quay sang nhìn tôi. Cũng không nói gì.
Hai đứa ngồi đó cho đến khi trời tối.
---
Tối đó, lần đầu tiên sau ba năm, tôi nằm gần hơn một chút.
Không ôm. Không nắm tay. Chỉ gần hơn. Cái khoảng trống giữa giường nhỏ lại một chút.
Vợ tôi không nói gì. Nhưng cô ấy không dịch ra.
Tôi không biết đó có phải là yêu không.
Tôi không biết hai đứa tôi có quay lại được như hồi trước không. Chắc là không. Hồi trước đã qua rồi.
Nhưng cái đêm đó, lần đầu tiên sau rất lâu, tôi ngủ được.
---
Tôi bốn mươi sáu tuổi.
Tôi không biết tình yêu là gì. Hồi trẻ tôi tưởng mình biết. Bây giờ tôi biết là mình không biết.
Tôi chỉ biết là có những đêm, nằm cạnh một người, nghe tiếng người ta thở, biết người ta cũng đang thức, biết người ta cũng đang cạn, mà cả hai vẫn ở đó.
Có khi tình yêu không phải là lửa.
Có khi nó là hai con cá nằm trên cạn, khô hết nước, phun cho nhau chút ẩm cuối cùng.
Không đẹp. Không lãng mạn. Không ai đăng lên mạng được.
Nhưng thật.
相濡以沫，不如相忘於江湖
Tương nhu dĩ mạt, bất như tương vong ư giang hồ
Hai con cá cạn nước phun bọt cho nhau, chi bằng quên nhau giữa sông hồ.
Fish out of water moisten each other with spit — better to forget each other in the rivers and lakes.
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Đại Tông Sư (Thiên 6)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử kể chuyện hai con cá mắc cạn. Nước rút hết rồi. Hai con nằm đó, phun bọt cho nhau, phun nước miếng cho nhau ẩm. Cố giữ nhau sống thêm chút nữa. Rồi Trang Tử nói: thà quên nhau giữa sông hồ. Nghe thì tàn nhẫn. Nhưng mà nghĩ lại, ổng không nói bỏ nhau. Ổng nói cái lý tưởng là cả hai đều có đủ nước, đủ sông, đủ hồ, tự bơi tự sống, không cần phun bọt cho ai. Nhưng đời có phải lúc nào cũng có sông hồ đâu. Có khi nước cạn thiệt. Cạn sạch. Hai con cá nằm đó, biết là cạn, biết là khô, mà vẫn phun cho nhau chút ẩm cuối cùng. Không phải vì hy vọng. Không phải vì nghĩa vụ. Chỉ vì nằm cạnh nhau lâu quá rồi. Bỏ thì không đành. Ở thì không biết ở kiểu gì. Cái đó, không biết gọi là gì. Nhưng nó thật hơn mấy thứ người ta gọi là tình yêu.
Zhuangzi told a story about two fish stranded on dry land. The water was gone. They lay there, blowing bubbles of moisture onto each other. Trying to keep each other alive a little longer. Then Zhuangzi said: better to forget each other in the rivers and lakes. Sounds cruel. But think about it. He wasn't saying abandon each other. He was saying the ideal is that both fish have enough water, enough river, enough lake, swimming freely, no need to blow spit on anyone. But life doesn't always give you rivers and lakes. Sometimes the water really does run out. Completely dry. Two fish lying there, knowing it's dry, knowing it's over, still blowing that last bit of moisture onto each other. Not out of hope. Not out of duty. Just because they've been lying next to each other for so long. Can't bring themselves to leave. Don't know how to stay. Whatever that is, it doesn't have a name. But it's more real than most things people call love.